Beroepsprofiel

vakman grond-, weg- en waterbouw

Rollens

Bouw je toekomst mee aan de infrastructuur van Nederland! Als vakman grond-, weg- en waterbouw draag je direct bij aan de aanleg en het onderhoud van wegen, spoorwegen en waterwerken die ons land in beweging houden.

Samenvatting

Als vakman grond-, weg- en waterbouw ben je een onmisbare schakel op de bouwplaats. Je bent verantwoordelijk voor het voorbereiden van de grond en het uitvoeren van diverse werkzaamheden die essentieel zijn voor civieltechnische projecten. Dit kan variëren van het schoonvegen en egaliseren van bouwterreinen tot het aanleggen van funderingen en het uitvoeren van onderhoud aan bestaande infrastructuur. Je werkt vaak in teamverband en onder begeleiding van ervaren collega's, maar je draagt ook zelfstandig bij aan het succes van het project.

Belangrijkste taken:
  • • Het voorbereiden van bouwplaatsen door grond te egaliseren en schoon te maken.
  • • Het uitvoeren van grondwerkzaamheden, zoals sleuven graven en zand afvoeren.
  • • Het aanleggen en onderhouden van wegen, spoorwegen en dammen.
59%
Veerkracht Scoren · 2026 (Hoe hoger, hoe beter)
Basisonderwijs 28% AI-blootstelling
Start Career DNA-beoordeling
Labour market

Waar dit beroep gevraagd is

Gemelde tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt, per jaar. Gepubliceerd voor beroepsgroepen, niet voor afzonderlijke functietitels.

Tekort gemeldOverschot gemeldIn een ander jaar gemeldNiet gedekt door deze bron

Diepere kleur: meer opeenvolgende jaren hetzelfde gemeld.

De cijfers gelden voor Ongeschoolde arbeiders in de mijnbouw, de bouwnijverheid, de industrie en het vervoer — 25 beroepen inclusief dit beroep.

9 van 17 met tekort20252 van 9 gereglementeerd13 van 28 groeien1.9Mvacatures tot 2035

Tekort: Belgium, Bulgaria, Czechia, Denmark en nog 5.

Langstlopende tekort: Belgium, 4 jaar.

Waar het beroep gereglementeerd is, moet je diploma formeel erkend worden voordat je aan de slag kunt.

Kies een gebied op de kaart om de cijfers te zien.

Over deze bron

Bron: ELA/EURES, tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt. De gegevens worden gepubliceerd op het niveau van de beroepsgroep en betreffen Europa. Edities verschillen in de opzet van de bijlage en in welke landen zijn opgenomen, dus een verschil tussen jaren betekent niet altijd dat de arbeidsmarkt is veranderd. Grijze landen zijn niet gemeld, en dat is iets anders dan in evenwicht zijn.

Meer ontdekken

Vind je loopbaanpad en ontdek de wetenschap achter onze aanbevelingen.

Begeleid je anderen? Bekijk NexPath voor scholen en praktijken.
Snelle pasvormcontrole

Zouvakman grond-, weg- en waterbouwbij jou passen?

Beantwoord drie korte vragen. Dit is geen volledige beoordeling; het is een voorproefje om u te helpen beslissen of u uw profiel wilt vergelijken.

Vooruitgang0/3

Vind je het leuk om taken uit te voeren waarvoorIntegriteitnodig is?

Vind je het leuk om taken uit te voeren waarvoorErkenningnodig is?

Vind je het leuk om taken uit te voeren waarvoorBetrouwbaarheidnodig is?

NexFuture™

Toekomstperspectief voor vakman grond-, weg- en waterbouw

The outlook for vakman grond-, weg- en waterbouw reflects a balanced mix of automation exposure and durable, human-led work.

Hoe worden deze scores berekend?

De Veerkrachtindex (0–100) schat hoe structureel beschermd dit beroep is tegen automatisering en AI-verstoring, op basis van taakanalyse. Hogere scores betekenen meer taken die menselijk oordeel vereisen. AI-blootstelling toont het geschatte percentage taakmuren dat door huidige AI-mogelijkheden kan worden beïnvloed. Dit zijn op modellen gebaseerde structurele indicatoren, geen voorspellingen over individuele baanzekerheid.

Speel de toekomst

Hoe kanvakman grond-, weg- en waterbouwveranderen naarmate de adoptie van AI toeneemt?

Deze rol zal waarschijnlijk geleidelijk veranderen, waarbij AI geselecteerde taken ondersteunt in plaats van de hele bezetting te vervangen.

Een significante transformatie op taakniveau wordt geschat over 16 jaar (rond 2042) onder het geselecteerde „Verwacht“-scenario.
~60%
Veerkracht
Automatiseringsrisico
EXP~30%
Menselijke voorsprong
MOAT~60%

Illustratief scenario op basis van automatiseerbaarheid van taken — geen voorspelling. Waarden worden afgerond naarmate je verder vooruitkijkt.

2026
2035
2047
AI-adoptiesnelheid:

Hoe AI deze rol kan veranderen

Deterministische, op modellen gebaseerde interpretatie van huidige rolsignalen – geen garantie voor vervanging.

Eigendom van mensen 59% Eigendom van mensen
Wat hangt nog steeds van mensen af
  • gezondheids- en veiligheidsprocedures in de bouw in acht nemen
  • veiligheidsuitrusting gebruiken tijdens bouwwerkzaamheden
  • werken in een bouwteam
Het menselijk voordeel Om voorop te blijven in deze rol, concentreer je op baggerconsoles en graaftechnieken. Deze mensgerichte vaardigheden zijn voor AI het moeilijkst om in de komende 20 jaar te repliceren.
Assisteren 15% Assisteren
Waar AI een co-piloot kan worden
  • bouwsites inspecteren
  • bouwmaterialen inspecteren
  • afvoerpijpen controleren
Automatiseer 28% Automatiseer
Taken die het meest worden blootgesteld aan automatisering

Nog geen enkele taak hier is sterk automatiseerbaar.

Gedetailleerde analyse

Vitale functies & AI-vectoren

AI-blootstellingsvectoren

0-100%
Robotische en fysieke automatisering 15%

Blootstelling aan fysieke automatisering, robotica en sensorgestuurde taakverplaatsing

AI / machinaal leren 8%

Blootstelling aan AI-ondersteunde analyse, patroonherkenning en voorspellende modelleringstaken

Generatieve AI 1%

Blootstelling aan inhoudgeneratie, creatieve vergroting en tools voor grote taalmodellen

Cognitieve software 1%

Blootstelling aan werkstroomautomatisering, beslissingsondersteunende software en procesdigitalisering

Technische details
Methodologie: NexFuture v3.0 Bronnen: O*NET® 30.3, ESCO v1.2.1 Bijgewerkt: aug 2026

NexFuture v3.0 schat blootstelling aan automatisering rechtstreeks uit de essentiële ESCO-vaardigheidsgroepen, gewogen naar vaardigheidsmassa en gekalibreerd op expertankers. Scores zijn probabilistische schattingen, geen garanties. Zie het NexFuture-methodologie-whitepaper voor volledige details.

Meet de blootstelling aan automatisering. Het meet niet het salaris, de vraag of hoeveel banen er bij u in de buurt zijn.

Een dag uit het leven

Wat mensen in deze rol meestal doen

Bouw

Dag uit het leven

Een typische dag alsvakman grond-, weg- en waterbouw

09
09:00 · Ochtend
afvoerpijpen controleren
Zorg ervoor dat goten, rioolstelsels en andere voorzieningen voor het vervoer van water onderhouden worden en schoon zijn om een goede afwatering te waarborgen en schade aan de infrastructuur zoals wegen en spoorwegen te voorkomen.
10
10:30 · Halverwege de ochtend
asfaltlagen plaveien
Verschillende soorten asfalt gebruiken om de asfaltlagen van een weg te leggen. Een basislaag van asfalt met een laag bitumengehalte leggen voor een stabiel oppervlak, een bindlaag met een middelhoog bitumengehalte leggen, en een oppervlaktelaag van de hoogste kwaliteit met het hoogste bitumengehalte leggen om bestand te zijn tegen de belasting van het wegtransport. Een machine voor het leggen van wegdekken bedienen om het asfalt te leggen en verschillende technieken en instrumenten gebruiken.
12
12:00 · Middag
bouwmaterialen vervoeren
Het materiaal, de werktuigen en de uitrusting van de bouw naar de bouwplaats brengen en deze op de juiste wijze opslaan, waarbij verschillende aspecten in aanmerking worden genomen, zoals de veiligheid van de werknemers en de bescherming tegen achteruitgang.
14
14:00 · Middag
bouwsites inspecteren
De gezondheid en de veiligheid tijdens het bouwproject garanderen door regelmatig de bouwplaats te inspecteren. Risico’s vaststellen die mensen in gevaar kunnen brengen of de bouwuitrusting kunnen beschadigen.
15
15:30 · Laat in de middag
drones gebruiken in de civiele bouwkunde
Dronetechnologieën gebruiken op het gebied van civiele bouwkunde voor een aantal verschillende toepassingen, zoals het topografisch in kaart brengen van terreinen, gebouw- en landmetingen, inspecties ter plaatse, monitoring op afstand en warmtebeeldregistratie.
17
17:00 · Afronding
funderingslagen leggen
De stabilisatielagen voor een weg leggen. De basis leggen, waardoor de afwateringseigenschappen van de weg worden versterkt, en zo nodig een funderingslaag. Hiervoor het juiste materiaal gebruiken, meestal een combinatie van aggregaten of plaatselijke secundaire materialen, soms met toevoeging van een aantal bindmiddelen.

De taakvolgorde is illustratief. Individuele dagen variëren.

Software en technologieën & Kennisgebieden
Software en technologieën
Autodesk RevitMicrosoft ExcelMicrosoft Office softwareMicrosoft OutlookMicrosoft WindowsMicrosoft WordOracle Primavera Enterprise Project Portfolio Management
Kennisgebieden
  • baggerconsoles

    De configuratie van de verschillende soorten baggerconsoles. Hoe de functies van het baggeren naar de console worden overgezet.

  • graaftechnieken

    De methoden voor het verwijderen van steen en grond, die gebruikt worden bij uitgravingen en de bijbehorende risico's.

  • spoorweginfrastructuur

    Grondig inzicht hebben in de kenmerken van spoorweginfrastructuur: spoortechnologieën, spoorwijdten, spoorsignalering, spoorknooppunten, enz.

  • verdichtingstechnieken

    Het kennisgebied dat bestaat uit verschillende technieken voor het bekleden van wegen met asfalt. Elke techniek wordt bepaald door de samenstelling van het asfaltmengsel en de gebruikte bestratingstechniek. Dit wordt bepaald door het walsen en steenslagverdeling.

  • werktreinen

    De samenstelling en functies van een werktrein, een trein die bestaat uit automatische machines waarmee ballast, dwarsliggers en rails worden verwijderd, geïnspecteerd, aangepast en gelegd.

  • normen voor verkeerssignalisatie

    Nationale en Europese voorschriften voor plaatsing en eigenschappen van verkeersborden, met inbegrip van afmetingen, hoogte, reflectie en andere belangrijke kenmerken.

Sectoroverschrijdende vaardigheden
  • mechanische werktuigen
  • verkeerswetgeving
  • asfaltmengels
Essentiële vaardigheden
bouwen
  • funderingslagen leggen

    De stabilisatielagen voor een weg leggen. De basis leggen, waardoor de afwateringseigenschappen van de weg worden versterkt, en zo nodig een funderingslaag. Hiervoor het juiste materiaal gebruiken, meestal een combinatie van aggregaten of plaatselijke secundaire materialen, soms met toevoeging van een aantal bindmiddelen.

  • ondergrond voor wegbedekking voorbereiden

    Ervoor zorgen dat het oppervlak onder de weg klaar is om bestraat te worden. Ervoor zorgen dat het vlak, stabiel en bestand is tegen de mechanische belasting van het wegverkeer.

  • asfaltlagen plaveien

    Verschillende soorten asfalt gebruiken om de asfaltlagen van een weg te leggen. Een basislaag van asfalt met een laag bitumengehalte leggen voor een stabiel oppervlak, een bindlaag met een middelhoog bitumengehalte leggen, en een oppervlaktelaag van de hoogste kwaliteit met het hoogste bitumengehalte leggen om bestand te zijn tegen de belasting van het wegtransport. Een machine voor het leggen van wegdekken bedienen om het asfalt te leggen en verschillende technieken en instrumenten gebruiken.

installeren van apparatuur en systemen voor loodgieterswerk en leidingen
  • pijpbekleding plaatsen

    Bekleding in een sleuf plaatsen om een pijp te stabiliseren als daarom verzocht wordt. Bekleding onder en rond de pijp leggen om de pijp te beschermen tegen milieu-invloeden.

  • leidingwerk aanleggen

    Installatie van het systeem van leidingen voor het vervoer van een vloeistof, ongeacht of het een vloeistof of gas betreft, van het ene punt naar het andere, en aansluiting daarvan op de brandstof- en watertoevoerleidingen, de luchtkanalen en andere onderdelen.

bedienen van grondverzetmachines
  • machinaal grond uitgraven

    Mechanische apparatuur gebruiken om te graven en grond te verplaatsen. Putten maken volgens plannen voor uitgravingen.

  • gebruik van zware constructiewerktuigen aansturen

    Begeleiden van een collega bij het bedienen van zware constructiewerktuigen. De operatie op de voet volgen en begrijpen wanneer feedback nodig is. Gebruiken van communicatietechnieken zoals spraak, tweerichtingsradio, overeengekomen gebaren en fluitjes om de juiste informatie aan de operator te melden.

materiaal, instrumenten of apparatuur opstellen
  • bouwmaterialen vervoeren

    Het materiaal, de werktuigen en de uitrusting van de bouw naar de bouwplaats brengen en deze op de juiste wijze opslaan, waarbij verschillende aspecten in aanmerking worden genomen, zoals de veiligheid van de werknemers en de bescherming tegen achteruitgang.

  • relingen en kantplanken positioneren

    Bevestigen van relingen en kantplanken aan de steigerstandaarden op bepaalde hoogtes en intervallen om de veiligheid van de werknemers te waarborgen en te voorkomen dat objecten vallen. De relingen vastzetten met behulp van koppelingen of wiggen.

controleren van veiligheid en beveiliging
  • bouwsites inspecteren

    De gezondheid en de veiligheid tijdens het bouwproject garanderen door regelmatig de bouwplaats te inspecteren. Risico’s vaststellen die mensen in gevaar kunnen brengen of de bouwuitrusting kunnen beschadigen.

  • verkeersborden inspecteren

    Inspecteren van verkeersborden op tekenen van corrosie, verouderde informatie, inkepingen en deuken, leesbaarheid en reflectie. Beslissen over de te volgen koers wanneer er problemen worden gevonden.

de kwaliteit van goederen bewaken
  • bouwmaterialen inspecteren

    Controleer de voorraden van de bouwmaterialen op schade, vocht, verlies of andere problemen voor het materiaal te gebruiken.

  • asfalt inspecteren

    Inspecteren van de plaatsing van asfaltbeton om er zeker van te zijn dat aan de specificaties wordt voldaan en dat er geen stroming aanwezig is.

naleven van gezondheids- en veiligheidsprocedures
  • gezondheids- en veiligheidsprocedures in de bouw in acht nemen

    De relevante gezondheids- en veiligheidsprocedures in de bouw toepassen om ongevallen, verontreiniging en andere risico’s te voorkomen.

  • veiligheidsuitrusting gebruiken tijdens bouwwerkzaamheden

    Gebruiken van elementen van beschermende kleding, zoals schoenen met stalen punt en een veiligheidsbril, om de kans op ongevallen in de bouw tot een minimum te beperken en om het risico op letsel bij een ongeval te beperken.

hameren, spijkeren en vastnagelen
  • wegdek verwijderen

    Een bestaand wegdek verwijderen. Het gebruik van de passende machines of de coördinatie met bewerkingsbedrijven om te assisteren bij het afgraven van asfalt of betonnen wegdekbedekkingen.

Vaardigheid DNA

Vaardigheid DNA

Personeelkeiten werkstijlmerken en waarden die deze rol definiëren

Belangrijkste eigenschappen die je nodig hebt
Integriteit Erkenning Betrouwbaarheid Samenwerking Prestaties Aanpassingsvermogen/Flexibiliteit Analytisch denken Zelfbeheersing Diversiteit Stresstolerantie Leiderschap Prestaties/Inspanning Zorg voor anderen Innovatie Sociale oriëntatie Onafhankelijkheid
Belangrijke beloningen die u kunt verwachten
PrestatiesWerkomstandigh…ErkenningRelatiesOndersteuningOnafhankelijkh…
Carrièrevoortgang

Groeipaden & vergelijkbare rollen

Verken typische carrièrepaden, aangrenzende vaardigheden en vergelijkbare rollen om uw volgende overstap te plannen.

Carrière landschap

Waar pastvakman grond-, weg- en waterbouw?

Deze rol
vakman grond-, weg- en waterbouw Deze rol

Gelijkenisscores gebaseerd op overlap van vaardigheden uit ESCO-gegevens.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Welke opleiding is nodig om vakman grond-, weg- en waterbouw te worden?
Er zijn verschillende opleidingsroutes mogelijk. Vaak start je met een praktijkgerichte mbo-opleiding, zoals Bouwkunde of Civiele Techniek, niveau 2 of 3. Binnen deze opleidingen kun je je specialiseren in grond-, weg- en waterbouw. Ook is het mogelijk om via een leerwerkplek de basis te leren en je kennis te verbreden.
Waar werk ik als vakman grond-, weg- en waterbouw?
Je kunt werken bij aannemingsbedrijven die gespecialiseerd zijn in grond-, weg- en waterbouwprojecten. Denk aan de aanleg van nieuwe wegen, de renovatie van bestaande infrastructuur of de aanleg van waterwerken. Je kunt ook in dienst zijn van gemeenten of provincies.
Wat voor soort werkomgeving kan ik verwachten?
Het werk vindt voornamelijk buiten plaats, op bouwplaatsen en langs wegen. Je moet dus tegen alle weersomstandigheden kunnen. Het is een fysiek werk dat vraagt om een goede conditie en het vermogen om samen te werken in een team. Veiligheid staat voorop, dus je moet je strikt aan de veiligheidsvoorschriften houden.
Vakman Grond-, Weg- En Waterbouw — is er een tekort in Europa?
Ja. In de ELA/EURES-editie van 2025 werd in 9 van de 17 Europese landen die deze beroepsgroep beoordeelden een tekort gemeld: België, Bulgarije, Tsjechië, Denemarken en nog 5. België meldt er al 4 jaar op rij een. Deze beoordelingen worden per beroepsgroep gepubliceerd, niet per functietitel.
Vakman Grond-, Weg- En Waterbouw — wat verdien je ermee in de Verenigde Staten?
46.730 dollar per jaar als mediaan, per 2025-05. De medianen van de staten lopen van 24.270 tot 77.110 dollar. Bron: US Bureau of Labor Statistics. Het cijfer geldt voor de Verenigde Staten en is geen prognose voor Europa.
Vakman Grond-, Weg- En Waterbouw — is het een gereglementeerd beroep?
Het staat in 3 Europese landen vermeld als gereglementeerd beroep: Malta, Nederland, België. Het laagste vereiste kwalificatieniveau daaronder is EQF 3. Waar een beroep gereglementeerd is, moet een elders behaald diploma formeel worden erkend voordat je aan de slag kunt. Bron: EU-databank van gereglementeerde beroepen.