Kosmoloog
Rollens
Kosmologen spitsen zich toe op de studie van het universum als geheel, dat bestaat uit de herkomst, de evolutie en het uiteindelijke lot. Zij gebruiken instrumenten en wetenschappelijke instrumenten om andere melkwegstelsels en astronomische voorwerpen zoals sterren, zwarte gaten, planeten en andere hemellichamen te observeren en te bestuderen.
Als kosmoloog besteed je je dagen aan het analyseren van data verkregen door geavanceerde telescopen en andere wetenschappelijke instrumenten. Je ontwikkelt en test theorieën over de oorsprong, evolutie en uiteindelijke toekomst van het universum. Dit kan inhouden dat je complexe wiskundige modellen bouwt, simulaties uitvoert en samenwerkt met andere wetenschappers om nieuwe ontdekkingen te doen. Je werk is vaak fundamenteel onderzoek, maar kan ook gericht zijn op het interpreteren van bestaande data en het bijdragen aan wetenschappelijke publicaties.
- • Het ontwikkelen en testen van kosmologische modellen en theorieën.
- • Het analyseren van data verkregen door telescopen en andere instrumenten.
- • Het uitvoeren van wetenschappelijke simulaties en berekeningen.
Waar dit beroep gevraagd is
Gemelde tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt, per jaar. Gepubliceerd voor beroepsgroepen, niet voor afzonderlijke functietitels.
De cijfers gelden voor Wetenschappers en ingenieurs — 274 beroepen inclusief dit beroep.
Tekort: Denemarken, Italië, Letland, Luxemburg.
Langstlopende tekort: Luxemburg, 4 jaar.
Kies een gebied op de kaart om de cijfers te zien.
Over deze bron›
Bron: ELA/EURES, tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt. De gegevens worden gepubliceerd op het niveau van de beroepsgroep en betreffen Europa. Edities verschillen in de opzet van de bijlage en in welke landen zijn opgenomen, dus een verschil tussen jaren betekent niet altijd dat de arbeidsmarkt is veranderd. Grijze landen zijn niet gemeld, en dat is iets anders dan in evenwicht zijn.
Wat deze woorden betekenen
De vier dingen waarover dit onderdeel rapporteert
- Gemelde vraag
- Gemelde vraag geeft aan of werkgevers melden dat zij mensen nodig hebben voor dit beroep — een beoordeling die door een nationale of Europese instantie is gepubliceerd, geen telling.
- Welke kant het op gaat
- Welke kant het op gaat laat zien in welke richting de werkgelegenheid in dit beroep zich de komende jaren naar verwachting ontwikkelt, volgens een officiële prognose.
- Vacatures
- Vacatures geven bij benadering aan hoeveel vacatures ontstaan — door groei en doordat mensen het beroep verlaten.
- Gebruikelijke beloning
- Gebruikelijke beloning is wat mensen in dit beroep gewoonlijk verdienen op plaatsen waarvoor de bron dit publiceert. Een leeg veld betekent niet dat het werk onbetaald is; het betekent dat niemand dit voor die plaats publiceert.
Een maatstaf wordt weggelaten wanneer niemand die voor die plaats publiceert, in plaats van hem als nul weer te geven.
Welke kant de markt voor u op gaat
- In uw voordeel
- Meer openstaande plekken dan zoekenden — werkgevers concurreren om kandidaten.
- In evenwicht
- Openstaande plekken en zoekenden houden elkaar ongeveer in evenwicht.
- Veel concurrentie
- Meer zoekenden dan openstaande plekken — houd rekening met concurrentie.
- Tegenstrijdige signalen
- De bronnen spreken elkaar tegen, of dezelfde beroepsgroep kent in het ene deel een tekort en in het andere een overschot.
Elke bron leidt tot één van deze vier uitkomsten: In uw voordeel, In evenwicht, Veel concurrentie of Tegenstrijdige signalen. Zo is er één vaste woordenschat om te leren. Wat verschilt, is het bewijs erachter, dat onder elke uitkomst staat: een gemeten verhouding tussen het aantal Vacatures en werkzoekenden, of een beoordeling die door een nationale instantie is gepubliceerd.
Hoe dit beroep zich verhoudt tot andere beroepen in hetzelfde land
- Sterk
- Tot de sterkste in that country
- Goed
- Sterker dan de meeste beroepen in that country
- Gemengd
- Ongeveer gemiddeld voor that country
- Zwak
- Zwakker dan de meeste beroepen in that country
Dit is een rang binnen één land, geen score die u over grenzen kunt meenemen — de registers achter twee landen tellen verschillende mensen, dus hetzelfde getal betekent in elk land iets anders. Daarom kan een beroep ook tot de groep Sterk in een land behoren en toch als Veel concurrentie worden weergegeven: het loopt voorop in een markt die over het geheel genomen veel concurrentie kent.
Waar deze gegevens vandaan komen
Elk cijfer wordt gepubliceerd door een nationaal statistiekbureau, een openbare dienst voor arbeidsbemiddeling of een Europese instantie, en op elke kaart staan de bron en de periode waarop de gegevens betrekking hebben. Sommige plaatsen worden maandelijks geteld, andere één of twee keer per jaar beoordeeld. Daardoor kunnen twee plaatsen op dezelfde kaart verschillende momenten beschrijven — de datum wordt altijd vermeld.
Dit alles voorspelt niet hoe groot de kansen van één persoon zijn. Het beschrijft een markt.
Gemelde vraag · Gebruikelijke beloning · Welke kant het op gaat (Nederland, België, Duitsland, Luxemburg, Denemarken, Zweden)
| Gemelde vraag | Gebruikelijke beloning | Welke kant het op gaat | |
|---|---|---|---|
| Nederland | Niet gemeld | — | +28,8% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| België | Niet gemeld | — | +11% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Duitsland | Overschot gemeld ELA/EURES 2025 * | — | +2,6% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Luxemburg | Tekort gemeld ELA/EURES 2025 * | — | +34,7% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Denemarken | Tekort gemeld ELA/EURES 2025 * | — | +24,2% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Zweden | Niet gemeld | SEK 614.400 2025 | +24,7% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
* Gepubliceerd voor beroepsgroepen, niet voor afzonderlijke functietitels.
Source: Statistics Sweden (SCB) and the National Mediation Office, CC0; annualised as 12 x monthly
Begeleidt u studenten, cliënten of werknemers? Gebruik deze beroepsgegevens in uw organisatie.
Toekomstperspectief voor kosmoloog
The outlook for kosmoloog reflects a balanced mix of automation exposure and durable, human-led work.
Hoe worden deze scores berekend?
De Veerkrachtindex (0–100) schat hoe structureel beschermd dit beroep is tegen automatisering en AI-verstoring, op basis van taakanalyse. Hogere scores betekenen meer taken die menselijk oordeel vereisen. AI-blootstelling toont het geschatte percentage taakmuren dat door huidige AI-mogelijkheden kan worden beïnvloed. Dit zijn op modellen gebaseerde structurele indicatoren, geen voorspellingen over individuele baanzekerheid.
Hoe kan kosmoloog veranderen naarmate de adoptie van AI toeneemt?
Deze rol zal waarschijnlijk geleidelijk veranderen, waarbij AI geselecteerde taken ondersteunt in plaats van de hele bezetting te vervangen.
Illustratief scenario op basis van automatiseerbaarheid van taken — geen voorspelling. Waarden worden afgerond naarmate je verder vooruitkijkt.
Deze rol zal waarschijnlijk geleidelijk veranderen, waarbij AI geselecteerde taken ondersteunt in plaats van de hele bezetting te vervangen.
Illustratief scenario op basis van automatiseerbaarheid van taken — geen voorspelling. Waarden worden afgerond naarmate je verder vooruitkijkt.
Modelgebaseerde schatting. Gebruik het als planningssignaal, niet als garantie.
Vergelijk dit met uw profiel
Hoe AI deze rol kan veranderen
Deterministische, op modellen gebaseerde interpretatie van huidige rolsignalen – geen garantie voor vervanging.
Wat hangt nog steeds van mensen af
- Professioneel omgaan met anderen in onderzoeks- en beroepsomgevingen.
- onderzoeksactiviteiten evalueren
- intellectuele-eigendomsrechten beheren
Waar AI een co-piloot kan worden
- wetenschappelijke gegevens analyseren
- hemellichamen observeren
- telescopische beelden analyseren
Taken die het meest worden blootgesteld aan automatisering
- experimentele gegevens verzamelen
- informatie samenvatten
- onderzoeksfinanciering aanvragen
Vitale functies & AI-vectoren
AI-blootstellingsvectoren
0-100%Blootstelling aan AI-ondersteunde analyse, patroonherkenning en voorspellende modelleringstaken
Blootstelling aan inhoudgeneratie, creatieve vergroting en tools voor grote taalmodellen
Blootstelling aan fysieke automatisering, robotica en sensorgestuurde taakverplaatsing
Blootstelling aan werkstroomautomatisering, beslissingsondersteunende software en procesdigitalisering
Technische details
NexFuture v3.0 schat blootstelling aan automatisering rechtstreeks uit de essentiële ESCO-vaardigheidsgroepen, gewogen naar vaardigheidsmassa en gekalibreerd op expertankers. Scores zijn probabilistische schattingen, geen garanties. Zie het NexFuture-methodologie-whitepaper voor volledige details.
Meet de blootstelling aan automatisering. Het meet niet het salaris, de vraag of hoeveel banen er bij u in de buurt zijn.
Wat mensen in deze rol meestal doen
Energie en natuurlijke hulpbronnen
Een typische dag als kosmoloog
09 09:00 · Ochtend hemellichamen definiëren
10 10:30 · Halverwege de ochtend hemellichamen observeren
12 12:00 · Middag intellectuele-eigendomsrechten beheren
14 14:00 · Middag software met een open broncode ontwikkelen
15 15:30 · Laat in de middag abstract denken
17 17:00 · Afronding academisch onderzoek publiceren
De taakvolgorde is illustratief. Individuele dagen variëren.
Wat u nodig hebt voor dit werk
De vaardigheden, kennis en tools waar deze rol om vraagt — en de kenmerken en beloningen die ermee gepaard gaan.
-
wetenschappelijk onderzoek in een waarnemingscentrum uitvoeren
Onderzoek uitvoeren in een gebouw dat is uitgerust voor het waarnemen van natuurlijke fenomenen, in het bijzonder met betrekking tot hemellichamen.
-
vindbare, toegankelijke, interoperabele en herbruikbare gegevens beheren
Wetenschappelijke gegevens produceren, beschrijven, opslaan, bewaren en (her)gebruiken op basis van FAIR-beginselen (Findable, Accessible, Interoperable, and Reusable), waarbij gegevens zo open als mogelijk en zo gesloten als nodig worden gemaakt.
-
wetenschappelijk onderzoek verrichten
Een rol spelen bij de totstandbrenging of creatie van nieuwe kennis door onderzoeksvragen te formuleren, concepten, theorieën, modellen, technieken, instrumenten, software of operationele methoden te onderzoeken, te verbeteren of te ontwikkelen en wetenschappelijke methoden en technieken te gebruiken.
-
wetenschappelijke methoden toepassen
Toepassing van wetenschappelijke methoden en technieken om verschijnselen te onderzoeken, door het verwerven van nieuwe kennis of het corrigeren en integreren van eerdere kennis.
-
beginselen van onderzoeksethiek en wetenschappelijke integriteit toepassen in onderzoeksactiviteiten
Fundamentele ethische beginselen en wetgeving toepassen op wetenschappelijk onderzoek, met inbegrip van vraagstukken betreffende onderzoeksintegriteit. Onderzoek uitvoeren, beoordelen of rapporteren waarbij wangedrag zoals verzinsels, vervalsingen en plagiaat wordt vermeden.
-
open innovatie in onderzoek bevorderen
Integrale samenwerking bevorderen waarbij belanghebbenden samen innovaties creëren die een gedeelde waarde vertegenwoordigen.
-
de factor geslacht integreren in het onderzoek
In het gehele onderzoeksproces rekening houden met de biologische kenmerken en met de veranderende sociale en culturele kenmerken van vrouwen en mannen.
-
multidisciplinair onderzoek verrichten
Multidisciplinair en -functioneel onderzoek verrichten.
-
de betrokkenheid van het publiek bij het onderzoek bevorderen
Het publiek betrekken bij het ontwerp, de uitvoering en de verspreiding van onderzoek.
-
opstellen van wetenschappelijke of academische artikelen en technische documentatie
Wetenschappelijke, academische of technische teksten over verschillende onderwerpen opstellen en bewerken.
-
resultaten verspreiden onder de wetenschappelijke gemeenschap
Wetenschappelijke resultaten openbaar maken met alle passende middelen, waaronder conferenties, workshops, colloquia en wetenschappelijke publicaties.
-
werkgerelateerde verslagen schrijven
Opstellen van werkgerelateerde rapporten ter ondersteuning van een doeltreffend relatiebeheer en een hoog niveau van documentatie en administratie. De resultaten en conclusies op duidelijke en begrijpelijke wijze opstellen en presenteren, zodat ze begrijpelijk zijn voor een niet-deskundig publiek.
-
academisch onderzoek publiceren
Wetenschappelijk onderzoek op uw vakgebied uitvoeren aan een universiteit, hogeschool of op eigen initiatief. Het onderzoek publiceren in boeken of wetenschappelijke tijdschriften om bij te dragen aan uw vakgebied en persoonlijke academische erkenning te krijgen.
-
wetenschappelijke publicaties schrijven
De hypothese, bevindingen en conclusies van uw wetenschappelijk onderzoek op uw vakgebied in een professionele publicatie presenteren.
-
wetenschappelijke gegevens analyseren
Wetenschappelijke gegevens verzamelen en analyseren die voortkomen uit onderzoek. Deze gegevens interpreteren volgens bepaalde normen en standpunten om erop te kunnen reageren.
-
hemellichamen observeren
Het bestuderen van de relatieve posities en bewegingen van sterren en planeten, door het gebruiken en interpreteren van gegevens die worden geleverd door gespecialiseerde software en publicaties, zoals ephemeris.
-
telescopische beelden analyseren
Bekijken van beelden die worden afgenomen door telescopen om verschijnselen en objecten buiten de atmosfeer van de aarde te bestuderen.
-
experimentele gegevens verzamelen
Gegevens verzamelen die het resultaat zijn van de toepassing van wetenschappelijke methoden zoals testmethoden, proefopzet of metingen.
-
informatie samenvatten
nieuwe en complexe informatie uit verschillende bronnen kritisch lezen, interpreteren en samenvatten.
-
onderzoeksgegevens beheren
Wetenschappelijke gegevens produceren en analyseren die voortkomen uit kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden. De gegevens opslaan en bijhouden in onderzoeksdatabanken. Het hergebruik van wetenschappelijke gegevens ondersteunen en vertrouwd zijn met de beginselen van open gegevensbeheer.
-
Professioneel omgaan met anderen in onderzoeks- en beroepsomgevingen.
Oog hebben voor anderen en zich collegiaal opstellen. Luisteren, feedback geven en krijgen en opmerkzaam reageren op anderen, met inbegrip van het toezicht op het personeel en leiderschap in een professionele omgeving.
-
software met een open broncode ontwikkelen
Software met een open broncode gebruiken en ontwikkelen. Kennis hebben van de belangrijkste modellen voor software met een open broncode, licentieregelingen en de coderingspraktijken die gewoonlijk worden toegepast bij de productie van software met een open broncode.
-
verschillende talen spreken
Vreemde talen onder de knie krijgen om te kunnen communiceren in een of meer vreemde talen.
-
onderzoeksactiviteiten evalueren
De vorderingen, impact en resultaten van collega-onderzoekers beoordelen.
-
blijk geven van vakkennis
Blijk geven van grondige kennis en een complex begrip van een specifiek onderzoeksgebied, met inbegrip van verantwoord onderzoek, onderzoeksethiek en beginselen inzake wetenschappelijke integriteit, privacy en AVG, met betrekking tot onderzoeksactiviteiten binnen een specifieke discipline.
computationele natuurkunde
Het interdisciplinaire gebied tussen natuurkunde, toegepaste wiskunde en computerwetenschappen. Het verwijst naar het gebruik van natuurkundige formules en numerieke algoritmen om berekeningen op grote schaal uit te voeren.
kwantumcomputing
De tak van de computerwetenschappen die de beginselen van de kwantumtheorie volgt. Kwantumcomputing maakt gebruik van subatomaire deeltjes die in meer dan één toestand kunnen bestaan dankzij kwantumbits, of qubits.
kwantummechanica
Het onderzoeksgebied dat zich bezig houdt met de studie van atomen en fotonen om deze deeltjes te kwantificeren.
kwantumoptica
Het gebied van de fysica waarin kwantumveldentheorie en fysieke optica zijn gecombineerd.
kwantumtechnologie
De technologie die werkt volgens de beginselen van de kwantummechanica, zoals kwantumverstrengeling en kwantumsuperpositie.
supercomputing
Het proces waarbij complexe datagerelateerde problemen worden behandeld door meerdere computers die parallel werken (d.w.z. een supercomputer). Dit wordt op verschillende gebieden gebruikt, zoals kwantummechanica, moleculaire modellering, aerodynamica en onderzoek naar kernfusie.
- astronomie
- natuurkunde
- ruimtevaarttechnologie
- statistiek
- wetenschappelijke literatuur
- wetenschappelijke onderzoeksmethodologie
Kosmoloog: hoe u zich kunt kwalificeren en waar u kunt studeren
Wat er doorgaans nodig is om in aanmerking te komen: opleidingsniveau, waar het een gereglementeerd beroep is en waar je moet studeren.
Bachelorgraad
636 opleidingen in 27 landen leren de kernvaardigheden die nodig zijn voor dit beroep. Plus 67 korte cursussen die elk één vaardigheid aanleren.
Enkele voorbeelden, gegeven in de taal van deze pagina:
Natuur- en Sterrenkunde
Radboud Universiteit Nijmegen (RU) Faculteit der NWI · Nederland
Vrije Universiteit Brussel · België
Educatie in de Bètawetenschappen: Natuurkunde
Radboud Universiteit Nijmegen (RU) Faculteit der NWI · Nederland
Universiteit Gent · België
Getoond: 6 van 703
Bronnen
- 1. Bron: DUO open onderwijsdata
- 2. Source: Hogeronderwijsregister, Flemish government (hogeronderwijsregister.be). Flemish Community of Belgium only.
Groeipaden & vergelijkbare rollen
Verken typische carrièrepaden, aangrenzende vaardigheden en vergelijkbare rollen om uw volgende overstap te plannen.
Waar past kosmoloog?
Gelijkenisscores gebaseerd op overlap van vaardigheden uit ESCO-gegevens.
Voor organisaties
De gegevens op deze pagina, ingezet voor uw studenten, cliënten en medewerkers.
Veelgestelde vragen
Welke instrumenten gebruik ik als kosmoloog?
Wat voor soort opleiding is nodig om kosmoloog te worden?
Waar werk ik als kosmoloog?
Kosmoloog — is er een tekort in Europa?
Kosmoloog — wat verdien je ermee in de Verenigde Staten?
Bronnen: ESCO O*NET ELA/EURES Cedefop BLS Gegevens bijgewerkt op 3 oktober 2026 Over onze gegevens