Profil zawodowy

Referent

Soczewka roli

Referenci prowadzą badania, analizują i opracowują polityki dotyczące różnych sektorów publicznych oraz kształtują i wdrażają te polityki w celu udoskonalenia istniejących przepisów dotyczących sektora. Oceniają skutki istniejących polityk i przedstawiają dokonane ustalenia rządowi i obywatelom. Referenci ściśle współpracują z partnerami, organizacjami zewnętrznymi i innymi zainteresowanymi podmiotami i regularnie przekazują im aktualne informacje.

Rynek pracy
Niedobór w kraju Niemcy i 3 kraje
ELA/EURES 2025
Przemysł
Służba publiczna i bezpieczeństwo
Edukacja
Licencjat lub równoważny
53%
Odporność Wynik · 2026 (Im wyżej, tym lepiej)
Licencjat lub równoważny 33% Narażenie na AI · 2026
Rynek pracy

Gdzie ten zawód jest poszukiwany

Zgłoszone niedobory i nadwyżki siły roboczej, według roku. Publikowane dla grup zawodowych, nie dla pojedynczych stanowisk.

Dane obejmują Specjaliści do spraw ekonomicznych i zarządzania — 134 zawodów, w tym ten.

4 z 8 z niedoborem202529 z 31 rośnie7.2Mwakaty do 2035

Niedobór: Czechy, Holandia, Niemcy, Rumunia.

Najdłużej trwający niedobór: Niemcy, 4 lata.

Wybierz obszar na mapie, aby zobaczyć jego dane.

O tym źródle›

Źródło: ELA/EURES, niedobory i nadwyżki siły roboczej. Dane publikowane są na poziomie grupy zawodowej i obejmują Europę. Wydania różnią się układem załącznika oraz zakresem krajów, więc zmiana między latami nie zawsze oznacza, że zmienił się rynek pracy. Kraje na szaro nie zostały zgłoszone, co nie jest tym samym co równowaga.

Co oznaczają te słowa

Cztery informacje przedstawiane w tej sekcji

Zgłoszone zapotrzebowanie
Zgłoszone zapotrzebowanie pokazuje, czy pracodawcy zgłaszają potrzebę zatrudnienia osób w tym zawodzie — jest to ocena opublikowana przez organ krajowy lub unijny, a nie liczba.
W którą stronę zmierza
W którą stronę zmierza zatrudnienie w tym zawodzie w nadchodzących latach, zgodnie z oficjalną prognozą.
Wakaty
Wakaty pokazują w przybliżeniu, ile wolnych miejsc pracy powstaje w wyniku rozwoju oraz odchodzenia osób z tego zawodu.
Typowe wynagrodzenie
Typowe wynagrodzenie osób pracujących w tym zawodzie, jeśli dane źródło je publikuje. Brak danych nie oznacza, że praca jest bezpłatna — oznacza, że nikt nie publikuje takich danych dla danego miejsca.

Informacja jest pomijana, jeśli nikt nie publikuje jej dla danego miejsca, zamiast przedstawiać ją jako zero.

W którą stronę rynek skłania się w Twoim przypadku

Na Twoją korzyść
Więcej wolnych miejsc niż szukających — pracodawcy konkurują o kandydatów.
Zrównoważony
Liczba wolnych miejsc i szukających jest mniej więcej równa.
Konkurencyjny
Więcej szukających niż wolnych miejsc — licz się z konkurencją.
Sprzeczne dane
Źródła się różnią albo w tej samej grupie zawodowej w jednym miejscu brakuje ludzi, a w innym jest ich nadmiar.

Każde źródło przypisuje wynik do jednej z tych czterech kategorii, dzięki czemu można posługiwać się jednym zestawem określeń. Różnią się natomiast dane będące ich podstawą, które są podane pod każdym wynikiem — jest to zmierzony stosunek liczby wolnych miejsc pracy do liczby osób poszukujących pracy albo ocena opublikowana przez organ krajowy.

Jak ten zawód wypada na tle innych zawodów w tym samym kraju

Silny
Wśród najsilniejszych w kraju that country
Dobry
Silniejszy niż większość zawodów w kraju that country
Niejednoznaczny
Mniej więcej typowy dla kraju that country
Słaby
Słabszy niż większość zawodów w kraju that country

To pozycja w rankingu w jednym kraju, a nie wynik, który można porównywać między krajami — rejestry będące podstawą danych dla dwóch krajów obejmują różne osoby, więc ta sama liczba oznacza w każdym z nich coś innego. Z tego samego powodu zawód może należeć do najsilniejszych w danym kraju, a mimo to mieć wynik Konkurencyjny: zajmuje czołowe miejsce na rynku, na którym ogólnie panuje duża konkurencja.

Skąd pochodzą te dane

Każda liczba jest publikowana przez krajowy urząd statystyczny, publiczne służby zatrudnienia lub organ Unii Europejskiej, a na każdej karcie podano źródło i okres, którego dotyczą dane. W niektórych miejscach dane są zbierane co miesiąc, a w innych oceniane raz lub dwa razy w roku, dlatego dwa miejsca na tej samej mapie mogą opisywać różne momenty — data jest zawsze podana.

Żadna z tych informacji nie przewiduje szans konkretnej osoby. Opisuje rynek.

Zgłoszone zapotrzebowanie · Typowe wynagrodzenie · W którą stronę zmierza (Polska, Niemcy, Holandia, Czechy, Irlandia, Norwegia)
Zgłoszone zapotrzebowanie · Typowe wynagrodzenie · W którą stronę zmierza
Zgłoszone zapotrzebowanie Typowe wynagrodzenie W którą stronę zmierza
Polska Nie zgłoszono — +39% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Niemcy Zgłoszony niedobór ELA/EURES 2025 * — +17,6% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Holandia Zgłoszony niedobór ELA/EURES 2025 * — +38% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Czechy Zgłoszony niedobór ELA/EURES 2025 * — +48,5% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Irlandia Nie zgłoszono — +28,4% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Norwegia Zgłoszony niedobór ELA/EURES 2023 * 743 640 NOK 2026K2 +12% 2023–2035 · Cedefop 2026 *

* Publikowane dla grup zawodowych, nie dla pojedynczych stanowisk.

Source: Statistics Norway (SSB), CC BY 4.0; changes made: annualised as 12 x monthly

Czy udzielają Państwo porad zawodowych uczniom, klientom lub pracownikom? Wykorzystajcie dane dotyczące tego zawodu w swojej organizacji.

NexFuture™

Perspektywy przyszłości dla referent

The outlook for referent reflects a balanced mix of automation exposure and durable, human-led work.

Jak są obliczane te wyniki?

Indeks Odporności (0–100) szacuje, jak strukturalnie chroniony jest ten zawód przed automatyzacją i zakłóceniami AI, na podstawie analizy na poziomie zadań. Wyższe wyniki oznaczają więcej zadań wymagających ludzkiej oceny. Narażenie na AI pokazuje szacowany procent godzin zadań, na który mogłyby wpłynąć obecne możliwości AI. Są to strukturalne wskaźniki oparte na modelu, a nie prognozy dotyczące indywidualnego bezpieczeństwa pracy.

Zagraj w przyszłość
Jak referent może się zmienić w miarę wzrostu wykorzystania sztucznej inteligencji?

Rola ta prawdopodobnie będzie się stopniowo zmieniać, a sztuczna inteligencja będzie wspierać wybrane zadania, a nie zastępować cały zawód.

Szacuje się znaczącą transformację na poziomie zadań za 15 lat (około 2041 roku) w wybranym scenariuszu „Oczekiwane”.
~50%
Odporność
Ryzyko automatyzacji
EXP~35%
Ludzka krawędź
MOAT~55%

Scenariusz poglądowy oparty na automatyzacji zadań — nie prognoza. Wartości są zaokrąglane im dalej w przyszłość patrzysz.

2026
2034
2046
Szybkość wdrażania AI:

Szacunek oparty na modelu. Użyj go jako sygnału do planowania, a nie gwarancji.

Jak sztuczna inteligencja może zmienić tę rolę

Deterministyczna, oparta na modelu interpretacja aktualnych sygnałów roli — nie gwarantuje zastąpienia.

53% Należący do człowieka

Co jeszcze zależy od ludzi

  • utrzymywać relacje z przedstawicielami środowisk lokalnych
  • pośredniczyć w kontaktach z organami na szczeblu lokalnym
  • utrzymywać relacje z agencjami rządowymi
Ludzka przewaga Aby pozostać z przodu w tej roli, skoncentruj się na analiza polityki i wdrażanie polityki publicznej. Te skoncentrowane na człowieku umiejętności są najtrudniejsze do replikacji dla AI w ciągu następnych 20 lat.
12% Asysta

Gdzie sztuczna inteligencja może zostać drugim pilotem

Obecnie ograniczone nakładanie się z asystentem SI.

33% Automatyzuj

Zadania najbardziej narażone na automatyzację

Żadne pojedyncze zadanie nie jest tu jeszcze wysoce automatyzowalne.

Szczegółowa analiza

Parametry życiowe i wektory AI

Wektory narażenia na sztuczną inteligencję

0-100%
Generatywna sztuczna inteligencja 12%

Narażenie na generowanie treści, wzmacnianie kreatywne i narzędzia dużych modeli językowych

Sztuczna inteligencja / uczenie maszynowe 8%

Narażenie na analizę wspieraną AI, rozpoznawanie wzorców i zadania modelowania predykcyjnego

Oprogramowanie kognitywne 8%

Narażenie na automatyzację przepływu pracy, oprogramowanie wspomagające decyzje i digitalizację procesów

Automatyka robotyczna i fizyczna 0%

Narażenie na automatyzację fizyczną, robotykę i zmianę zadań kierowaną czujnikami

Szczegóły techniczne
Metodologia: NexFuture v3.0 Źródła: O*NET® 30.3, ESCO v1.2.1 Zaktualizowano: paź 2026

NexFuture v3.0 szacuje narażenie na automatyzację bezpośrednio na podstawie kluczowych grup umiejętności ESCO, ważonych masą umiejętności i skalibrowanych względem kotwic eksperckich. Wyniki to szacunki probabilistyczne, a nie gwarancje. Pełne szczegóły znajdują się w białej księdze metodologii NexFuture.

Mierzy narażenie na automatyzację. Nie mierzy wynagrodzenia, popytu ani liczby miejsc pracy w Twojej okolicy.

Dzień w życiu

Co ludzie w tej roli zazwyczaj robią

Służba publiczna i bezpieczeństwo

Dzień w życiu

Typowy dzień jako referent

09
09:00 · Rano
utrzymywać relacje z przedstawicielami środowisk lokalnych
Utrzymywać dobre stosunki z przedstawicielami lokalnego społeczeństwa naukowego, gospodarczego i obywatelskiego.
10
10:30 · Środek poranka
doradzać w kwestii aktów ustawodawczych
Doradzanie ustawodawcom w zakresie opracowywania nowych ustaw i rozpatrywania kwestii ustawodawczych.
12
12:00 · Południe
pośredniczyć w kontaktach z organami na szczeblu lokalnym
Utrzymywać łączność i wymieniać informacje z władzami regionalnymi lub lokalnymi.
14
14:00 · Popołudnie
utrzymywać relacje z agencjami rządowymi
Tworzyć i utrzymywać przyjazne relacje służbowe z partnerami z różnych agencji rządowych.
15
15:30 · Późne popołudnie
zarządzać wdrażaniem polityki publicznej
Zarządzać realizacją nowych polityk rządowych lub zmianami w istniejących politykach na szczeblu krajowym lub regionalnym, a także personelem zaangażowanym w proces wdrażania.
17
17:00 · Podsumowanie
znajdować rozwiązania problemów
Rozwiązywać problemy pojawiające się podczas planowania, ustalania priorytetów, organizowania, kierowania/ułatwiania działania i oceny wyników. Stosować systematyczne procesy gromadzenia, analizowania i syntezy informacji, aby oceniać bieżącą praktykę i generować nowe poziomy zrozumienia dotyczące praktyki.

Kolejność zadań ma charakter poglądowy. Poszczególne dni są różne.

Umiejętności i wiedza

Czego potrzebujesz, aby wykonywać tę pracę

Umiejętności, wiedza i narzędzia wymagane na tym stanowisku — oraz cechy i korzyści, które się z nim wiążą.

Niezbędne umiejętności
rozwój profesjonalnych relacji lub sieci kontaktów
  • utrzymywać relacje z przedstawicielami środowisk lokalnych

    Utrzymywać dobre stosunki z przedstawicielami lokalnego społeczeństwa naukowego, gospodarczego i obywatelskiego.

  • utrzymywać relacje z agencjami rządowymi

    Tworzyć i utrzymywać przyjazne relacje służbowe z partnerami z różnych agencji rządowych.

opracowywanie rozwiązań
  • znajdować rozwiązania problemów

    Rozwiązywać problemy pojawiające się podczas planowania, ustalania priorytetów, organizowania, kierowania/ułatwiania działania i oceny wyników. Stosować systematyczne procesy gromadzenia, analizowania i syntezy informacji, aby oceniać bieżącą praktykę i generować nowe poziomy zrozumienia dotyczące praktyki.

współpraca i nawiązywanie kontaktów
  • pośredniczyć w kontaktach z organami na szczeblu lokalnym

    Utrzymywać łączność i wymieniać informacje z władzami regionalnymi lub lokalnymi.

doradztwo w zakresie spraw prawnych, regulacyjnych i proceduralnych
  • doradzać w kwestii aktów ustawodawczych

    Doradzanie ustawodawcom w zakresie opracowywania nowych ustaw i rozpatrywania kwestii ustawodawczych.

umiejętności zarządzania
  • zarządzać wdrażaniem polityki publicznej

    Zarządzać realizacją nowych polityk rządowych lub zmianami w istniejących politykach na szczeblu krajowym lub regionalnym, a także personelem zaangażowanym w proces wdrażania.

Obszary wiedzy & Oprogramowanie i technologie
Obszary wiedzy
  • analiza polityki

    Zrozumienie podstawowych założeń procesu kształtowania polityki w danym sektorze, procesów realizacji takiej polityki i jej konsekwencji.

  • administracja publiczna

    Obszar, w którym realizuje się strategie polityczne w celu wzbogacenia dóbr publicznych i wprowadzenia korzystnych zmian w społeczeństwie. Obejmuje podmioty i organy publiczne, które służą interesowi publicznemu w ramach władz lokalnych, regionalnych lub państwowych.

  • ekonomia polityczna

    Dziedzina łącząca czynniki polityczne i ekonomiczne w analizie współczesnych społeczeństw. Koncentruje się na takich czynnikach jak produkcja i handel oraz ich relacjach z prawem i rządami.

  • europeistyka

    Dziedzina studiów akademickich koncentrująca się na polityce europejskiej, mechanizmach sprawowania rządów w Europie oraz innej powiązanej problematyce z obszaru nauk społecznych. W ramach Unii Europejskiej europeistyka bada szerokie spektrum kwestii dotyczących m.in. instytucji Unii, polityki gospodarczej, wyborów politycznych, polityki zagranicznej oraz dynamiki wewnętrznej wśród państw członkowskich UE.

  • polityka sektora energetycznego

    Administracja publiczna i aspekty regulacyjne sektora energetycznego oraz wymogi niezbędne do tworzenia polityk.

  • polityka sektora górnictwa

    Administracja publiczna i aspekty regulacyjne sektora górniczego oraz wymogi niezbędne do tworzenia polityk.

  • polityka sektora handlu

    Administracja publiczna i aspekty regulacyjne sektora handlu hurtowego i detalicznego oraz wymogi niezbędne do tworzenia polityk.

  • polityka sektora łączności

    Administracja publiczna i aspekty regulacyjne sektora łączności oraz wymogi niezbędne do tworzenia polityk.

  • polityka sektora transportu

    Administracja publiczna i aspekty regulacyjne sektorów transportu i infrastruktury oraz wymogi niezbędne do tworzenia polityk.

  • polityka sektora turystyki

    Administracja publiczna i aspekty regulacyjne sektora turystyki i hotelarstwa oraz wymogi niezbędne do tworzenia polityk.

  • polityki obowiązujące w przedsiębiorstwach

    Zbiór reguł rządzących działalnością firmy.

Umiejętności międzysektorowe
  • wdrażanie polityki publicznej
Oprogramowanie i technologie
SASPythonRThe MathWorks MATLABC++ESRI ArcGIS softwarePerlGeographic information system GIS systemsFormula translation/translator FORTRANSun Microsystems JavaInterface definition language IDLFerretGrid analysis and display system GrADSUnidata Integrated Data Viewer IDVCommunity Climate System Model CCSMNCAR Command Language NCLNorth American Regional Climate Change Assessment Program NARCCAP data tablesUnidata Network common data form NetCDF
Kluczowe cechy, których potrzebujesz
Myślenie analityczne Osiągnięcie/Wysiłek Różnorodność Osiągnięcie Uznanie Integralność Niezależność Niezawodność Innowacja Tolerancja stresu Samokontrola Dostosowanie/Giętkość Współpraca Przywództwo Troska o innych Orientacja społeczna
Kluczowe nagrody, których możesz się spodziewać
OsiągnięcieWarunki pracyUznanieRelacjeWsparcieNiezależność
Jak się zakwalifikować

Referent: jak zdobyć kwalifikacje i gdzie się uczyć

Co zazwyczaj jest potrzebne, aby się zakwalifikować: poziom wykształcenia, gdzie jest to zawód regulowany i gdzie się uczyć.

Typowy poziom wykształcenia

Licencjat lub równoważny

Gdzie studiować

1352 programy kształcenia w 27 krajach uczą podstawowych umiejętności niezbędnych w tym zawodzie. Ponadto 171 krótkich kursów, z których każdy rozwija jedną umiejętność.

Kilka przykładów programów nauczanych w języku tej strony:

Stopień

Polityka kulturalna i zarządzanie w kulturze

Uniwersytet Warszawski · Polska

Stopień

Gospodarka i zarządzanie publiczne

Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach · Polska

Stopień

Nauki o polityce

Uniwersytet Ignatianum w Krakowie · Polska

Źródła
  1. 1. Source: RAD-on, POL-on register of study programmes, Ministry of Science and Higher Education of Poland, dane.gov.pl, CC0 1.0. Data as at 25/09/2026.
Rozwój kariery

Ścieżki rozwoju i podobne role

Poznaj typowe ścieżki kariery, powiązane umiejętności i podobne role, aby zaplanować swój kolejny krok.

Dla organizacji

Dane na tej stronie mogą pracować na rzecz Państwa uczniów, klientów i pracowników.

Często zadawane pytania

Często zadawane pytania

Jakie umiejętności są szczególnie ważne dla referenta?
Kluczowe są umiejętności analityczne, krytyczne myślenie, zdolność do syntezy informacji, doskonała znajomość prawa i procedur administracyjnych, a także umiejętność efektywnej komunikacji i pracy w zespole. Ważne jest również zrozumienie procesów politycznych i umiejętność nawiązywania relacji z różnymi interesariuszami.
Czy praca referenta wymaga specjalistycznego wykształcenia?
Zazwyczaj wymagane jest wyższe wykształcenie z zakresu nauk społecznych, ekonomii, prawa, politologii lub pokrewnych dziedzin. Dodatkowe kwalifikacje w zakresie analizy danych i zarządzania projektami będą dodatkowym atutem.
Jak wygląda typowa ścieżka kariery dla referenta?
Referent, ze względu na poziom kariery 5, często pełni rolę lidera lub eksperta w swojej dziedzinie. Możliwości rozwoju obejmują awans na stanowiska kierownicze w administracji publicznej, specjalizację w konkretnej dziedzinie polityki publicznej lub przejście do pracy w organizacjach pozarządowych lub instytucjach badawczych.
Referent — ile się zarabia w Stanach Zjednoczonych?
80 060 dolarów rocznie w medianie, stan na 2025-05. Mediany stanowe mieszczą się między 53 030 a 132 620 dolarów. Źródło: US Bureau of Labor Statistics. Liczba dotyczy Stanów Zjednoczonych i nie jest prognozą dla Europy.

Źródła: ESCO O*NET ELA/EURES Cedefop BLS Dane zaktualizowano 3 października 2026 O naszych danych