Profil zawodowy

Asystent farmaceutyczny / asystentka farmaceutyczna

Kluczowe fakty

Asystenci farmaceutyczni / asystentki farmaceutyczne wykonują ogólne zadania, takie jak zarządzanie zapasami, obsługa przy okienku czy wykonywanie czynności administracyjnych. Zajmują się inwentaryzacją w aptece pod nadzorem farmaceuty.

Rynek pracy
Więcej kandydatów niż miejsc w kraju Austria i 6 krajów
ELA/EURES 2025
Zawód regulowany
20 krajów
Europejskie ramy kwalifikacji 3–6
Przemysł
Opieka zdrowotna i usługi społeczne
Edukacja
Szkolnictwo wyższe I stopnia (krótki cykl)
63%
Odporność Wynik · 2026 (Im wyżej, tym lepiej)
Szkolnictwo wyższe I stopnia (krótki cykl) 23% Narażenie na AI · 2026
Rynek pracy

Gdzie ten zawód jest poszukiwany

Zgłoszone niedobory i nadwyżki siły roboczej, według roku. Publikowane dla grup zawodowych, nie dla pojedynczych stanowisk.

Dane obejmują Średni personel ochrony zdrowia — 49 zawodów, w tym ten.

5 z 12 z niedoborem2025Wszystkie 5 regulowane16 z 25 rośnie3.2Mwakaty do 2035

Niedobór: Francja, Grecja, Holandia, Niemcy i 1 więcej.

Najdłużej trwający niedobór: Francja, 3 lata.

Tam, gdzie zawód jest regulowany, twoje kwalifikacje musiałyby zostać formalnie uznane, zanim mógłbyś go wykonywać.

Wybierz obszar na mapie, aby zobaczyć jego dane.

O tym źródle›

Źródło: ELA/EURES, niedobory i nadwyżki siły roboczej. Dane publikowane są na poziomie grupy zawodowej i obejmują Europę. Wydania różnią się układem załącznika oraz zakresem krajów, więc zmiana między latami nie zawsze oznacza, że zmienił się rynek pracy. Kraje na szaro nie zostały zgłoszone, co nie jest tym samym co równowaga.

Co oznaczają te słowa

Cztery informacje przedstawiane w tej sekcji

Zgłoszone zapotrzebowanie
Zgłoszone zapotrzebowanie pokazuje, czy pracodawcy zgłaszają potrzebę zatrudnienia osób w tym zawodzie — jest to ocena opublikowana przez organ krajowy lub unijny, a nie liczba.
W którą stronę zmierza
W którą stronę zmierza zatrudnienie w tym zawodzie w nadchodzących latach, zgodnie z oficjalną prognozą.
Wakaty
Wakaty pokazują w przybliżeniu, ile wolnych miejsc pracy powstaje w wyniku rozwoju oraz odchodzenia osób z tego zawodu.
Typowe wynagrodzenie
Typowe wynagrodzenie osób pracujących w tym zawodzie, jeśli dane źródło je publikuje. Brak danych nie oznacza, że praca jest bezpłatna — oznacza, że nikt nie publikuje takich danych dla danego miejsca.

Informacja jest pomijana, jeśli nikt nie publikuje jej dla danego miejsca, zamiast przedstawiać ją jako zero.

W którą stronę rynek skłania się w Twoim przypadku

Na Twoją korzyść
Więcej wolnych miejsc niż szukających — pracodawcy konkurują o kandydatów.
Zrównoważony
Liczba wolnych miejsc i szukających jest mniej więcej równa.
Konkurencyjny
Więcej szukających niż wolnych miejsc — licz się z konkurencją.
Sprzeczne dane
Źródła się różnią albo w tej samej grupie zawodowej w jednym miejscu brakuje ludzi, a w innym jest ich nadmiar.

Każde źródło przypisuje wynik do jednej z tych czterech kategorii, dzięki czemu można posługiwać się jednym zestawem określeń. Różnią się natomiast dane będące ich podstawą, które są podane pod każdym wynikiem — jest to zmierzony stosunek liczby wolnych miejsc pracy do liczby osób poszukujących pracy albo ocena opublikowana przez organ krajowy.

Jak ten zawód wypada na tle innych zawodów w tym samym kraju

Silny
Wśród najsilniejszych w kraju that country
Dobry
Silniejszy niż większość zawodów w kraju that country
Niejednoznaczny
Mniej więcej typowy dla kraju that country
Słaby
Słabszy niż większość zawodów w kraju that country

To pozycja w rankingu w jednym kraju, a nie wynik, który można porównywać między krajami — rejestry będące podstawą danych dla dwóch krajów obejmują różne osoby, więc ta sama liczba oznacza w każdym z nich coś innego. Z tego samego powodu zawód może należeć do najsilniejszych w danym kraju, a mimo to mieć wynik Konkurencyjny: zajmuje czołowe miejsce na rynku, na którym ogólnie panuje duża konkurencja.

Skąd pochodzą te dane

Każda liczba jest publikowana przez krajowy urząd statystyczny, publiczne służby zatrudnienia lub organ Unii Europejskiej, a na każdej karcie podano źródło i okres, którego dotyczą dane. W niektórych miejscach dane są zbierane co miesiąc, a w innych oceniane raz lub dwa razy w roku, dlatego dwa miejsca na tej samej mapie mogą opisywać różne momenty — data jest zawsze podana.

Żadna z tych informacji nie przewiduje szans konkretnej osoby. Opisuje rynek.

Zgłoszone zapotrzebowanie · Typowe wynagrodzenie · W którą stronę zmierza (Polska, Niemcy, Holandia, Czechy, Irlandia, Norwegia)
Zgłoszone zapotrzebowanie · Typowe wynagrodzenie · W którą stronę zmierza
Zgłoszone zapotrzebowanie Typowe wynagrodzenie W którą stronę zmierza
Polska Nie zgłoszono — +36,6% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Niemcy Zgłoszony niedobór ELA/EURES 2025 * — +23,3% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Holandia Zgłoszony niedobór ELA/EURES 2025 * — −12,6% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Czechy Zgłoszona nadwyżka ELA/EURES 2025 * — −21,8% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Irlandia Nie zgłoszono — +39,8% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Norwegia Nie zgłoszono 646 440 NOK 2026K2 −32% 2023–2035 · Cedefop 2026 *

* Publikowane dla grup zawodowych, nie dla pojedynczych stanowisk.

Source: Statistics Norway (SSB), CC BY 4.0; changes made: annualised as 12 x monthly

Czy udzielają Państwo porad zawodowych uczniom, klientom lub pracownikom? Wykorzystajcie dane dotyczące tego zawodu w swojej organizacji.

NexFuture™

Perspektywy przyszłości dla asystent farmaceutyczny / asystentka farmaceutyczna

The outlook for asystent farmaceutyczny / asystentka farmaceutyczna reflects a balanced mix of automation exposure and durable, human-led work.

Jak są obliczane te wyniki?

Indeks Odporności (0–100) szacuje, jak strukturalnie chroniony jest ten zawód przed automatyzacją i zakłóceniami AI, na podstawie analizy na poziomie zadań. Wyższe wyniki oznaczają więcej zadań wymagających ludzkiej oceny. Narażenie na AI pokazuje szacowany procent godzin zadań, na który mogłyby wpłynąć obecne możliwości AI. Są to strukturalne wskaźniki oparte na modelu, a nie prognozy dotyczące indywidualnego bezpieczeństwa pracy.

Zagraj w przyszłość
Jak asystent farmaceutyczny / asystentka farmaceutyczna może się zmienić w miarę wzrostu wykorzystania sztucznej inteligencji?

Rola ta prawdopodobnie będzie się stopniowo zmieniać, a sztuczna inteligencja będzie wspierać wybrane zadania, a nie zastępować cały zawód.

Szacuje się znaczącą transformację na poziomie zadań za 17 lat (około 2043 roku) w wybranym scenariuszu „Oczekiwane”.
~60%
Odporność
Ryzyko automatyzacji
EXP~25%
Ludzka krawędź
MOAT~65%

Scenariusz poglądowy oparty na automatyzacji zadań — nie prognoza. Wartości są zaokrąglane im dalej w przyszłość patrzysz.

2026
2035
2048
Szybkość wdrażania AI:

Szacunek oparty na modelu. Użyj go jako sygnału do planowania, a nie gwarancji.

Jak sztuczna inteligencja może zmienić tę rolę

Deterministyczna, oparta na modelu interpretacja aktualnych sygnałów roli — nie gwarantuje zastąpienia.

63% Należący do człowieka

Co jeszcze zależy od ludzi

  • wnosić wkład w zapewnianie ciągłości opieki zdrowotnej
  • wykazywać się empatią w stosunku do osoby korzystającej z opieki zdrowotnej
  • radzić sobie w sytuacjach opieki w nagłych przypadkach
Ludzka przewaga Aby pozostać z przodu w tej roli, skoncentruj się na leki dostępne bez recepty i higiena w placówkach opieki zdrowotnej. Te skoncentrowane na człowieku umiejętności są najtrudniejsze do replikacji dla AI w ciągu następnych 20 lat.
13% Asysta

Gdzie sztuczna inteligencja może zostać drugim pilotem

  • sprawdzać informacje na receptach
  • stosować technologie e-zdrowia i m-zdrowia
  • dbać o zapewnianie jakości produktów farmaceutycznych
23% Automatyzuj

Zadania najbardziej narażone na automatyzację

  • pozyskiwać informacje na temat stanu zdrowia osoby korzystającej z opieki zdrowotnej
  • rozpatrywać medyczne roszczenia ubezpieczeniowe
  • prowadzić rejestry produktów leczniczych
Szczegółowa analiza

Parametry życiowe i wektory AI

Wektory narażenia na sztuczną inteligencję

0-100%
Sztuczna inteligencja / uczenie maszynowe 13%

Narażenie na analizę wspieraną AI, rozpoznawanie wzorców i zadania modelowania predykcyjnego

Generatywna sztuczna inteligencja 7%

Narażenie na generowanie treści, wzmacnianie kreatywne i narzędzia dużych modeli językowych

Automatyka robotyczna i fizyczna 4%

Narażenie na automatyzację fizyczną, robotykę i zmianę zadań kierowaną czujnikami

Oprogramowanie kognitywne 0%

Narażenie na automatyzację przepływu pracy, oprogramowanie wspomagające decyzje i digitalizację procesów

Szczegóły techniczne
Metodologia: NexFuture v3.0 Źródła: O*NET® 30.3, ESCO v1.2.1 Zaktualizowano: paź 2026

NexFuture v3.0 szacuje narażenie na automatyzację bezpośrednio na podstawie kluczowych grup umiejętności ESCO, ważonych masą umiejętności i skalibrowanych względem kotwic eksperckich. Wyniki to szacunki probabilistyczne, a nie gwarancje. Pełne szczegóły znajdują się w białej księdze metodologii NexFuture.

Mierzy narażenie na automatyzację. Nie mierzy wynagrodzenia, popytu ani liczby miejsc pracy w Twojej okolicy.

Dzień w życiu

Co ludzie w tej roli zazwyczaj robią

Opieka zdrowotna i usługi społeczne

Dzień w życiu

Typowy dzień jako asystent farmaceutyczny / asystentka farmaceutyczna

09
09:00 · Rano
doradzać w kwestii wyrażania świadomej zgody przez osoby korzystające z opieki zdrowotnej
Zapewniać, aby pacjenci/klienci byli w pełni poinformowani o rodzajach ryzyka i korzyściach związanych z proponowanym leczeniem, dzięki czemu mogą wyrazić świadomą zgodę; w ten sposób angażuje się pacjentów/klientów w proces opieki i leczenia.
10
10:30 · Środek poranka
monitorować terminy ważności leków
Regularnie sprawdzać leki w aptekach, na oddziałach i w jednostkach pod kątem dat ważności, zastępując przeterminowane leki według standardowych procedur.
12
12:00 · Południe
podejmować odpowiedzialność za własne działania
Przyjmować odpowiedzialność za własną działalność zawodową oraz uznanie zakresu ograniczeń własnych praktyki i kompetencji.
14
14:00 · Popołudnie
pozyskiwać informacje na temat stanu zdrowia osoby korzystającej z opieki zdrowotnej
Gromadzić informacje dla użytkowników służby zdrowia z różnych źródeł, takich jak wywiad z użytkownikiem służby zdrowia, opiekunem lub pracownikiem służby zdrowia w celu uzyskania informacji na temat stanu zdrowia i statusu społecznego pacjenta oraz, w stosownych przypadkach, interpretacja dokumentacji przez innych pracowników służby zdrowia.
15
15:30 · Późne popołudnie
pracować w multidyscyplinarnych zespołach zajmujących się zdrowiem
Uczestnictwo w świadczeniu wielodyscyplinarnej opieki zdrowotnej oraz rozumienie zasad i kompetencji innych zawodów związanych z opieką zdrowotną.
17
17:00 · Podsumowanie
prowadzić ewidencję wyrobów farmaceutycznych
Inwentaryzować leki, chemikalia i zapasy, wprowadzając dane zapasów do komputera, odbierając i przechowując przychodzące zapasy, weryfikując dostarczane ilości na podstawie faktur oraz informując organy nadzoru o potrzebach magazynowych i możliwych niedoborach.

Kolejność zadań ma charakter poglądowy. Poszczególne dni są różne.

Umiejętności i wiedza

Czego potrzebujesz, aby wykonywać tę pracę

Umiejętności, wiedza i narzędzia wymagane na tym stanowisku — oraz cechy i korzyści, które się z nim wiążą.

Niezbędne umiejętności
udzielanie porad medycznych
  • informować decydentów o wyzwaniach związanych ze zdrowiem

    Zapewnić przydatne informacje związane z zawodami opieki zdrowotnej, aby zapewnić, że decyzje będą podejmowane z korzyścią dla społeczności.

  • doradzać w kwestii wyrażania świadomej zgody przez osoby korzystające z opieki zdrowotnej

    Zapewniać, aby pacjenci/klienci byli w pełni poinformowani o rodzajach ryzyka i korzyściach związanych z proponowanym leczeniem, dzięki czemu mogą wyrazić świadomą zgodę; w ten sposób angażuje się pacjentów/klientów w proces opieki i leczenia.

  • wchodzić w interakcję z osobami korzystającymi z opieki zdrowotnej

    Komunikować się z klientami i ich opiekunem, za jego zgodą, w celu informowania ich o postępach klientów i pacjentów oraz przy zachowaniu poufności.

przestrzeganie procedur operacyjnych
  • przestrzegać wytycznych klinicznych

    Postępować według uzgodnionych protokołów i wytycznych w celu wsparcia praktyk opieki zdrowotnej realizowanych przez instytucje opieki zdrowotnej, stowarzyszenia zawodowe lub władze, a także przez organizacje naukowe.

  • przestrzegać wytycznych organizacyjnych

    Przestrzeganie norm i wytycznych organizacyjnych lub administracyjnych. Zrozumienie motywów organizacji i wspólnych porozumień oraz działanie zgodnie z nimi.

  • promować włączenie społeczne

    Promowanie i poszanowanie różnorodności oraz opowiadanie się na rzecz równego traktowania płci, grup etnicznych i mniejszości w organizacjach w celu zapobiegania dyskryminacji i zapewnienia włączenia społecznego i pozytywnego otoczenia.

przestrzeganie procedur bhp
  • przestrzegać norm jakości związanych praktyką w zakresie opieki zdrowotnej

    Stosować normy jakości związane z zarządzaniem ryzykiem, procedurami bezpieczeństwa, informacjami zwrotnymi od pacjentów, badaniami przesiewowymi i wyrobami medycznymi w codziennej praktyce, w zakresie w jakim są one uznawane przez krajowe stowarzyszenia zawodowe i władze.

  • przestrzegać przepisów regulujących kwestie związane z opieką zdrowotną

    Przestrzegać regionalnych i krajowych przepisów dotyczących zdrowia regulujących stosunki między dostawcami, płatnikami, sprzedawcami z sektora opieki zdrowotnej i pacjentami, oraz świadczenie opieki zdrowotnej.

  • zapewniać bezpieczeństwo osób korzystających z opieki zdrowotnej

    Dbać, aby osoby korzystające z opieki zdrowotnej były traktowane w sposób profesjonalny, skuteczny i bezpieczny, dostosowując techniki i procedury zgodnie z potrzebami danej osoby, jej umiejętnościami lub warunkami.

przechowywanie towarów i materiałów
  • zarządzać logistyką produktów leczniczych

    Zapewnianie składowania, ochrony i dystrybucji produktów leczniczych na etapie hurtowym.

  • dbać o odpowiednie warunki przechowywania leków

    Dbać o właściwe warunki przechowywania i zabezpieczenia leków. Przestrzegać norm i przepisów.

prowadzenie lub opracowywanie dokumentacji medycznej
  • prowadzić rejestry produktów leczniczych

    Utrzymywać dokładny rejestr recept oraz inwentaryzacji leków i produktów farmaceutycznych.

  • zarządzać danymi osób korzystających z opieki zdrowotnej

    Prowadzić dokładną ewidencję klientów, przestrzegając przy tym wymogów prawnych oraz norm zawodowych i etycznych, aby ułatwić zarządzanie klientami, zapewniając poufność wszystkich danych klientów (w tym danych w formie ustnej, pisemnej i elektronicznej).

monitorowanie jakości towarów
  • dbać o zapewnianie jakości produktów farmaceutycznych

    Podejmować niezbędne kroki w celu zagwarantowania jakości produktów farmaceutycznych, zapewniając odpowiednią temperaturę lodówek/zamrażarek i wypełniając odpowiednie dokumenty.

  • monitorować terminy ważności leków

    Regularnie sprawdzać leki w aptekach, na oddziałach i w jednostkach pod kątem dat ważności, zastępując przeterminowane leki według standardowych procedur.

praca w zespołach
  • pracować w wielokulturowym środowisku opieki zdrowotnej

    Współdziałać, nawiązywać kontakty i komunikować się z osobami pochodzącymi z różnych kultur podczas pracy w środowisku związanym z opieką zdrowotną.

  • pracować w multidyscyplinarnych zespołach zajmujących się zdrowiem

    Uczestnictwo w świadczeniu wielodyscyplinarnej opieki zdrowotnej oraz rozumienie zasad i kompetencji innych zawodów związanych z opieką zdrowotną.

obsługa i unieszkodliwianie materiałów niebezpiecznych
  • przeprowadzać procedury kontroli substancji zagrażających zdrowiu

    Przestrzegać procedur kontroli substancji niebezpiecznych dla zdrowia (COSHH) w przypadku czynności obejmujących niebezpieczne substancje, takie jak bakterie, alergeny, użyty olej, farby lub płyny hamulcowe, które powodują choroby lub obrażenia.

analiza danych naukowych i medycznych
  • sprawdzać informacje na receptach

    Zweryfikować informacje o receptach od pacjentów lub z gabinetu lekarskiego, upewniając się, że są kompletne i dokładne.

organizacja, planowanie i organizacja pracy i działalności
  • reagować na zmiany w sektorze opieki zdrowotnej

    Radzić sobie z presją i odpowiednio reagować na nieoczekiwane i szybko zmieniające się sytuacje w służbie zdrowia.

Obszary wiedzy & Oprogramowanie i technologie
Obszary wiedzy
  • leki dostępne bez recepty

    Leki, które można samodzielnie podawać w razie problemów psychicznych lub fizycznych. Ten typ leków jest sprzedawany w supermarketach i drogeriach i nie wymaga recepty od lekarza. Leki ten leczą głównie typowe problemy zdrowotne.

  • fitoterapia

    Właściwości, skutki i zastosowanie leków ziołowych.

Umiejętności międzysektorowe
  • higiena w placówkach opieki zdrowotnej
  • leki
  • chemia farmaceutyczna
  • farmakokinetyka
  • homeopatia
Kluczowe cechy, których potrzebujesz
Integralność Samokontrola Współpraca Uznanie Tolerancja stresu Niezawodność Orientacja społeczna Troska o innych Dostosowanie/Giętkość Osiągnięcie Niezależność Myślenie analityczne Osiągnięcie/Wysiłek Różnorodność Innowacja Przywództwo
Kluczowe nagrody, których możesz się spodziewać
OsiągnięcieWarunki pracyUznanieRelacjeWsparcieNiezależność
Jak się zakwalifikować

Asystent farmaceutyczny: jak zdobyć kwalifikacje i gdzie się uczyć

Co zazwyczaj jest potrzebne, aby się zakwalifikować: poziom wykształcenia, gdzie jest to zawód regulowany i gdzie się uczyć.

Typowy poziom wykształcenia

Szkolnictwo wyższe I stopnia (krótki cykl)

Zawód regulowany

Obowiązujące przepisy w 20 krajach. Minimalny EQF 3–6, w zależności od kraju.

Luksemburg · EQF 3 Austria · EQF 4 Szwajcaria · EQF 4 Czechy · EQF 4 Niemcy · EQF 4 Dania · EQF 4 Grecja · EQF 4 Hiszpania · EQF 4 Finlandia · EQF 4 Francja · EQF 4 Islandia · EQF 4 Liechtenstein · EQF 4 Łotwa · EQF 4 Malta · EQF 4 Holandia · EQF 4 Norwegia · EQF 4 Szwecja · EQF 4 Słowacja · EQF 4 Belgia · EQF 6 Włochy · EQF 6

Odzwierciedla bazę danych zawodów regulowanych UE. Nie jest to porada prawna – przed oparciem się na niej przy podejmowaniu decyzji dotyczącej kariery lub imigracji należy potwierdzić wymagania z odpowiednim organem krajowym.

Gdzie studiować

751 programów kształcenia w 26 krajach uczy podstawowych umiejętności niezbędnych w tym zawodzie. Ponadto 137 krótkich kursów, z których każdy rozwija jedną umiejętność.

Kilka przykładów programów nauczanych w języku tej strony:

Stopień

Farmacja

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu · Polska

Źródła
  1. 1. Source: RAD-on, POL-on register of study programmes, Ministry of Science and Higher Education of Poland, dane.gov.pl, CC0 1.0. Data as at 25/09/2026.
Rozwój kariery

Ścieżki rozwoju i podobne role

Poznaj typowe ścieżki kariery, powiązane umiejętności i podobne role, aby zaplanować swój kolejny krok.

Krajobraz kariery

Gdzie pasuje asystent farmaceutyczny / asystentka farmaceutyczna?

Ta rola
asystent farmaceutyczny / asystentka farmaceutyczna Ta rola

Wyniki podobieństwa oparte na pokrywaniu się umiejętności z danych ESCO.

Dla organizacji

Dane na tej stronie mogą pracować na rzecz Państwa uczniów, klientów i pracowników.

Często zadawane pytania

Często zadawane pytania

Czy asystent farmaceutyczny może samodzielnie wydawać leki?
Nie, asystent farmaceutyczny pracuje pod nadzorem farmaceuty i nie ma uprawnień do samodzielnego wydawania leków. Może jedynie przyjmować recepty i wydawać leki na receptę po zatwierdzeniu przez farmaceutę.
Jakie umiejętności są szczególnie przydatne w pracy asystenta farmaceutycznego?
Poza dokładnością i systematycznością, ważne jest dobre nastawienie do pracy z ludźmi, umiejętność obsługi komputera (programy aptekarskie) oraz znajomość podstawowych zasad higieny i bezpieczeństwa w aptece.
Czy praca asystenta farmaceutycznego jest głównie zatrudnieniem na umowę o pracę?
Tak, większość stanowisk asystenta farmaceutycznego oferuje zatrudnienie na umowę o pracę. Jest to praca wykonywana głównie w ramach relacji pracodawca-pracownik.
Asystent Farmaceutyczny / Asystentka Farmaceutyczna — ile się zarabia w Stanach Zjednoczonych?
37 000 dolarów rocznie w medianie, stan na 2025-05. Mediany stanowe mieszczą się między 28 100 a 59 960 dolarów. Źródło: US Bureau of Labor Statistics. Liczba dotyczy Stanów Zjednoczonych i nie jest prognozą dla Europy.
Asystent Farmaceutyczny / Asystentka Farmaceutyczna — czy to zawód regulowany?
Jest ujęty jako zawód regulowany w 20 krajach europejskich: Luksemburg, Francja, Belgia, Włochy i 16 więcej. Najniższy wymagany wśród nich poziom kwalifikacji to ERK 3. Tam, gdzie zawód jest regulowany, kwalifikacje zdobyte gdzie indziej muszą zostać formalnie uznane, zanim będzie można go wykonywać. Źródło: unijna baza zawodów regulowanych.

Źródła: ESCO O*NET ELA/EURES Cedefop BLS Dane zaktualizowano 19 października 2026 O naszych danych