Profil zawodowy

Literaturoznawca

Soczewka roli

Literaturoznawcy badają dzieła literackie, historię literatury, gatunki i krytykę literacką w celu oceny dzieł i otaczających je aspektów w odpowiednim kontekście oraz w celu uzyskania wyników badań na konkretne tematy w dziedzinie literatury.

Rynek pracy
Więcej kandydatów niż miejsc w kraju Austria i 8 krajów
ELA/EURES 2025
Przemysł
Energia i zasoby naturalne
Edukacja
Licencjat lub równoważny
39%
Odporność Wynik · 2026 (Im wyżej, tym lepiej)
Licencjat lub równoważny 52% Narażenie na AI · 2026
Rynek pracy

Gdzie ten zawód jest poszukiwany

Zgłoszone niedobory i nadwyżki siły roboczej, według roku. Publikowane dla grup zawodowych, nie dla pojedynczych stanowisk.

Dane obejmują Prawnicy, specjaliści nauk społecznych i specjaliści w dziedzinie kultury — 186 zawodów, w tym ten.

2 z 8 z niedoborem202517 z 30 rośnie2.7Mwakaty do 2035

Niedobór: Dania, Włochy.

Najdłużej trwający niedobór: Włochy, 2 lata.

Wybierz obszar na mapie, aby zobaczyć jego dane.

O tym źródle›

Źródło: ELA/EURES, niedobory i nadwyżki siły roboczej. Dane publikowane są na poziomie grupy zawodowej i obejmują Europę. Wydania różnią się układem załącznika oraz zakresem krajów, więc zmiana między latami nie zawsze oznacza, że zmienił się rynek pracy. Kraje na szaro nie zostały zgłoszone, co nie jest tym samym co równowaga.

Co oznaczają te słowa

Cztery informacje przedstawiane w tej sekcji

Zgłoszone zapotrzebowanie
Zgłoszone zapotrzebowanie pokazuje, czy pracodawcy zgłaszają potrzebę zatrudnienia osób w tym zawodzie — jest to ocena opublikowana przez organ krajowy lub unijny, a nie liczba.
W którą stronę zmierza
W którą stronę zmierza zatrudnienie w tym zawodzie w nadchodzących latach, zgodnie z oficjalną prognozą.
Wakaty
Wakaty pokazują w przybliżeniu, ile wolnych miejsc pracy powstaje w wyniku rozwoju oraz odchodzenia osób z tego zawodu.
Typowe wynagrodzenie
Typowe wynagrodzenie osób pracujących w tym zawodzie, jeśli dane źródło je publikuje. Brak danych nie oznacza, że praca jest bezpłatna — oznacza, że nikt nie publikuje takich danych dla danego miejsca.

Informacja jest pomijana, jeśli nikt nie publikuje jej dla danego miejsca, zamiast przedstawiać ją jako zero.

W którą stronę rynek skłania się w Twoim przypadku

Na Twoją korzyść
Więcej wolnych miejsc niż szukających — pracodawcy konkurują o kandydatów.
Zrównoważony
Liczba wolnych miejsc i szukających jest mniej więcej równa.
Konkurencyjny
Więcej szukających niż wolnych miejsc — licz się z konkurencją.
Sprzeczne dane
Źródła się różnią albo w tej samej grupie zawodowej w jednym miejscu brakuje ludzi, a w innym jest ich nadmiar.

Każde źródło przypisuje wynik do jednej z tych czterech kategorii, dzięki czemu można posługiwać się jednym zestawem określeń. Różnią się natomiast dane będące ich podstawą, które są podane pod każdym wynikiem — jest to zmierzony stosunek liczby wolnych miejsc pracy do liczby osób poszukujących pracy albo ocena opublikowana przez organ krajowy.

Jak ten zawód wypada na tle innych zawodów w tym samym kraju

Silny
Wśród najsilniejszych w kraju that country
Dobry
Silniejszy niż większość zawodów w kraju that country
Niejednoznaczny
Mniej więcej typowy dla kraju that country
Słaby
Słabszy niż większość zawodów w kraju that country

To pozycja w rankingu w jednym kraju, a nie wynik, który można porównywać między krajami — rejestry będące podstawą danych dla dwóch krajów obejmują różne osoby, więc ta sama liczba oznacza w każdym z nich coś innego. Z tego samego powodu zawód może należeć do najsilniejszych w danym kraju, a mimo to mieć wynik Konkurencyjny: zajmuje czołowe miejsce na rynku, na którym ogólnie panuje duża konkurencja.

Skąd pochodzą te dane

Każda liczba jest publikowana przez krajowy urząd statystyczny, publiczne służby zatrudnienia lub organ Unii Europejskiej, a na każdej karcie podano źródło i okres, którego dotyczą dane. W niektórych miejscach dane są zbierane co miesiąc, a w innych oceniane raz lub dwa razy w roku, dlatego dwa miejsca na tej samej mapie mogą opisywać różne momenty — data jest zawsze podana.

Żadna z tych informacji nie przewiduje szans konkretnej osoby. Opisuje rynek.

Zgłoszone zapotrzebowanie · Typowe wynagrodzenie · W którą stronę zmierza (Polska, Niemcy, Holandia, Czechy, Irlandia, Norwegia)
Zgłoszone zapotrzebowanie · Typowe wynagrodzenie · W którą stronę zmierza
Zgłoszone zapotrzebowanie Typowe wynagrodzenie W którą stronę zmierza
Polska Nie zgłoszono — +20,4% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Niemcy Nie zgłoszono — +6% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Holandia Zgłoszona nadwyżka ELA/EURES 2025 * — +7,3% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Czechy Nie zgłoszono — +6,5% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Irlandia Nie zgłoszono — +15,9% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Norwegia Zgłoszona nadwyżka ELA/EURES 2025 * 795 600 NOK 2026K2 −1,4% 2023–2035 · Cedefop 2026 *

* Publikowane dla grup zawodowych, nie dla pojedynczych stanowisk.

Source: Statistics Norway (SSB), CC BY 4.0; changes made: annualised as 12 x monthly

Czy udzielają Państwo porad zawodowych uczniom, klientom lub pracownikom? Wykorzystajcie dane dotyczące tego zawodu w swojej organizacji.

NexFuture™

Perspektywy przyszłości dla literaturoznawca

The outlook for literaturoznawca reflects a balanced mix of automation exposure and durable, human-led work.

Jak są obliczane te wyniki?

Indeks Odporności (0–100) szacuje, jak strukturalnie chroniony jest ten zawód przed automatyzacją i zakłóceniami AI, na podstawie analizy na poziomie zadań. Wyższe wyniki oznaczają więcej zadań wymagających ludzkiej oceny. Narażenie na AI pokazuje szacowany procent godzin zadań, na który mogłyby wpłynąć obecne możliwości AI. Są to strukturalne wskaźniki oparte na modelu, a nie prognozy dotyczące indywidualnego bezpieczeństwa pracy.

Zagraj w przyszłość
Jak literaturoznawca może się zmienić w miarę wzrostu wykorzystania sztucznej inteligencji?

Rola ta prawdopodobnie będzie się stopniowo zmieniać, a sztuczna inteligencja będzie wspierać wybrane zadania, a nie zastępować cały zawód.

Szacuje się znaczącą transformację na poziomie zadań za 12 lat (około 2038 roku) w wybranym scenariuszu „Oczekiwane”.
~35%
Odporność
Ryzyko automatyzacji
EXP~55%
Ludzka krawędź
MOAT~40%

Scenariusz poglądowy oparty na automatyzacji zadań — nie prognoza. Wartości są zaokrąglane im dalej w przyszłość patrzysz.

2026
2033
2043
Szybkość wdrażania AI:

Szacunek oparty na modelu. Użyj go jako sygnału do planowania, a nie gwarancji.

Jak sztuczna inteligencja może zmienić tę rolę

Deterministyczna, oparta na modelu interpretacja aktualnych sygnałów roli — nie gwarantuje zastąpienia.

39% Należący do człowieka

Co jeszcze zależy od ludzi

  • Prowadzić współpracę ze stronami w środowiskach badawczych i zawodowych.
  • oceniać działania związane z badaniami
  • zarządzać prawami własności intelektualnej
Ludzka przewaga Aby pozostać z przodu w tej roli, skoncentruj się na teoria literatury i angielski akademicki. Te skoncentrowane na człowieku umiejętności są najtrudniejsze do replikacji dla AI w ciągu następnych 20 lat.
19% Asysta

Gdzie sztuczna inteligencja może zostać drugim pilotem

  • zarządzać otwartymi publikacjami
  • wykazywać się wiedzą specjalistyczną w danej dyscyplinie
  • zarządzać danymi, które są możliwe do znalezienia, dostępne, zapewniają interoperacyjność i ponowne wykorzystanie
52% Automatyzuj

Zadania najbardziej narażone na automatyzację

  • analizować źródła informacji
  • dokonywać syntezy informacji
  • składać wnioski o finansowanie badań
Szczegółowa analiza

Parametry życiowe i wektory AI

Wektory narażenia na sztuczną inteligencję

0-100%
Generatywna sztuczna inteligencja 19%

Narażenie na generowanie treści, wzmacnianie kreatywne i narzędzia dużych modeli językowych

Sztuczna inteligencja / uczenie maszynowe 17%

Narażenie na analizę wspieraną AI, rozpoznawanie wzorców i zadania modelowania predykcyjnego

Oprogramowanie kognitywne 1%

Narażenie na automatyzację przepływu pracy, oprogramowanie wspomagające decyzje i digitalizację procesów

Automatyka robotyczna i fizyczna 0%

Narażenie na automatyzację fizyczną, robotykę i zmianę zadań kierowaną czujnikami

Szczegóły techniczne
Metodologia: NexFuture v3.0 Źródła: O*NET® 30.3, ESCO v1.2.1 Zaktualizowano: paź 2026

NexFuture v3.0 szacuje narażenie na automatyzację bezpośrednio na podstawie kluczowych grup umiejętności ESCO, ważonych masą umiejętności i skalibrowanych względem kotwic eksperckich. Wyniki to szacunki probabilistyczne, a nie gwarancje. Pełne szczegóły znajdują się w białej księdze metodologii NexFuture.

Mierzy narażenie na automatyzację. Nie mierzy wynagrodzenia, popytu ani liczby miejsc pracy w Twojej okolicy.

Dzień w życiu

Co ludzie w tej roli zazwyczaj robią

Energia i zasoby naturalne

Dzień w życiu

Typowy dzień jako literaturoznawca

09
09:00 · Rano
przeprowadzać badania wstępne poświęcone tematyce tekstu
Przeprowadzić gruntowne badania wstępne poświęcone tematyce tekstu; analiza dostępnych informacji, a także wizyty terenowe i wywiady.
10
10:30 · Środek poranka
tworzyć oprogramowanie open source
Obsługiwać i tworzyć oprogramowanie open source. Posiadać wiedzę na temat głównych modeli open source, programów udzielania licencji oraz praktyk kodowania powszechnie przyjętych w tworzeniu oprogramowania open source.
12
12:00 · Południe
zarządzać prawami własności intelektualnej
Zajmować się prawami prywatnymi chroniącymi wytwory własności intelektualnej przed bezprawnym naruszeniem.
14
14:00 · Popołudnie
analizować źródła informacji
Konsultować się z odpowiednimi źródłami informacji, aby znaleźć inspirację, uczyć się na określone tematy i uzyskać dodatkowe informacje.
15
15:30 · Późne popołudnie
dokonywać syntezy informacji
Krytycznie czytać, interpretować i streszczać nowe i złożone informacje z różnych źródeł.
17
17:00 · Podsumowanie
myśleć abstrakcyjnie
Wykazywać umiejętności stosowania pojęć w celu dokonywania i rozumienia uogólnień oraz odnoszenia się do innych przedmiotów, wydarzeń lub doświadczeń i łączenia ich z tymi przedmiotami, wydarzeniami i doświadczeniami.

Kolejność zadań ma charakter poglądowy. Poszczególne dni są różne.

Umiejętności i wiedza

Czego potrzebujesz, aby wykonywać tę pracę

Umiejętności, wiedza i narzędzia wymagane na tym stanowisku — oraz cechy i korzyści, które się z nim wiążą.

Niezbędne umiejętności
prowadzenie badań naukowych lub rynkowych
  • zarządzać danymi, które są możliwe do znalezienia, dostępne, zapewniają interoperacyjność i ponowne wykorzystanie

    Opracowywać, opisywać, przechowywać, zabezpieczać i (ponownie) wykorzystywać dane naukowe na podstawie zasad FAIR (możliwe do znalezienia, dostępne, zapewniają interoperacyjność i ponowne wykorzystanie), czyniąc dane otwartymi w największym możliwym zakresie, zamkniętymi tylko w koniecznym.

  • prowadzić badania naukowe

    Angażować się w tworzenie koncepcji lub tworzenie nowej wiedzy poprzez formułowanie pytań badawczych, prowadzenie badań, ulepszanie lub rozwijanie koncepcji, teorii, modeli, technik, oprzyrządowania, oprogramowania lub metod operacyjnych oraz poprzez stosowanie metod i technik naukowych.

  • stosować metody naukowe

    Stosować metody i techniki naukowe w celu badania zjawisk poprzez zdobywanie nowej wiedzy lub korygowanie i integrowanie zebranej wcześniej wiedzy.

  • stosować zasady etyki badawczej i rzetelności naukowej w pracach badawczych

    Stosować podstawowe zasady etyki i przepisy w zakresie prowadzenia badań naukowych, z uwzględnieniem kwestii rzetelności badawczej. Przeprowadzać badania, dokonywać przeglądu badań i sporządzać sprawozdania z badań, unikając uchybień, jak np. fabrykowanie, fałszowanie i plagiat.

  • promować otwarte innowacje w pracach badawczych

    Wspierać zintegrowaną współpracę, w ramach której różne zainteresowane strony razem tworzą innowacje w zakresie wspólnych wartości.

  • uwzględniać aspekt płci w badaniach naukowych

    W całym procesie badawczym brać pod uwagę cechy biologiczne oraz zmieniające się cechy społeczne i kulturowe kobiet i mężczyzn (płeć).

  • prowadzić badania z różnych dziedzin

    Prowadzić badania wykraczające poza granice dyscyplinarne i funkcjonalne.

  • przeprowadzać badania wstępne poświęcone tematyce tekstu

    Przeprowadzić gruntowne badania wstępne poświęcone tematyce tekstu; analiza dostępnych informacji, a także wizyty terenowe i wywiady.

  • promować zaangażowanie społeczeństwa w badania naukowe

    Angażować obywateli w opracowywanie, prowadzenie i rozpowszechnianie badań naukowych.

pisanie techniczne lub akademickie
  • sporządzać projekty prac naukowych lub akademickich oraz dokumentacji technicznej

    Sporządzać i redagować dokumenty naukowe, akademickie lub techniczne na różne tematy.

  • rozpowszechniać wyniki w środowisku naukowym

    Publicznie udostępniać wyniki badań naukowych za pomocą wszelkich odpowiednich środków, takich jak konferencje, warsztaty, sympozja i publikacje naukowe.

  • publikować wyniki badań akademickich

    Prowadzić badania akademickie, uniwersyteckie, bądź własne w swojej dziedzinie wiedzy specjalistycznej i publikować je w książkach lub czasopismach naukowych w celu wniesienia wkładu w swoją dziedzinę i uzyskania osobistej akredytacji akademickiej.

  • tworzyć publikacje naukowe

    Przedstawiać hipotezy, ustalenia i wnioski z własnych badań naukowych w ramach swojej specjalizacji w publikacjach branżowych.

gromadzenie informacji ze źródeł fizycznych lub elektronicznych
  • analizować źródła informacji

    Konsultować się z odpowiednimi źródłami informacji, aby znaleźć inspirację, uczyć się na określone tematy i uzyskać dodatkowe informacje.

  • dokonywać syntezy informacji

    Krytycznie czytać, interpretować i streszczać nowe i złożone informacje z różnych źródeł.

zarządzanie informacjami
  • zarządzać danymi badawczymi

    Tworzyć i analizować dane naukowe pochodzące z jakościowych i ilościowych metod badawczych. Przechowywać i utrzymywać dane w bazach danych badawczych. Wspierać ponowne wykorzystywanie danych naukowych i znać zasady zarządzania otwartymi danymi.

współpraca z innymi osobami
  • Prowadzić współpracę ze stronami w środowiskach badawczych i zawodowych.

    Wykazywać szacunek dla innych, jak również zdolność do interakcji ze współpracownikami. Słuchać, przekazywać i przyjmować informacje zwrotne oraz odpowiadać z uwagą innym osobom, co wiąże się również z nadzorowaniem pracowników i pełnieniem roli lidera w środowisku zawodowym.

programowanie systemów komputerowych
  • tworzyć oprogramowanie open source

    Obsługiwać i tworzyć oprogramowanie open source. Posiadać wiedzę na temat głównych modeli open source, programów udzielania licencji oraz praktyk kodowania powszechnie przyjętych w tworzeniu oprogramowania open source.

używanie języków obcych
  • posługiwać się różnymi językami w mowie

    Opanowywać języki obce, aby móc komunikować się w co najmniej jednym języku obcym.

udzielanie opinii zwrotnych
  • oceniać działania związane z badaniami

    Oceniać postępy, wpływ i wyniki pracy naukowców.

przeprowadzanie badań, postępowań wyjaśniających i kontroli
  • wykazywać się wiedzą specjalistyczną w danej dyscyplinie

    Wykazywać się szczegółową wiedzą i złożonym zrozumieniem konkretnego obszaru badań, w tym odpowiedzialnych badań, etyki badawczej i zasad integralności naukowej, prywatności i wymogów RODO, związanych z działalnością badawczą w ramach konkretnej dyscypliny.

przedstawianie informacji ogólnych
  • zarządzać wiedzą na potrzeby wpływu polityki

    Zwiększać wpływ i korzystać z wyników badań w polityce poprzez zapewnianie, aby najbardziej użyteczne fakty były przedstawiane i rozumiane w odpowiednim czasie, tak aby decydenci mogli uwzględniać je w całym cyklu polityki.

Obszary wiedzy & Oprogramowanie i technologie
Obszary wiedzy
  • teoria literatury

    Różne rodzaje literatury i sposób, w jaki wpisują się one w konkretne sceny.

Umiejętności międzysektorowe
  • angielski akademicki
  • gatunki literackie
  • gramatyka
  • historia literatury
  • krytyka literacka
  • literatura
  • metodologia badań naukowych
  • pisownia
  • prawo autorskie
  • techniki literackie
  • techniki pisania
Oprogramowanie i technologie
Adobe IllustratorApple SafariBlackboard softwareMoodleCalendar and scheduling softwareLearning management system LMSBlackboard LearnDesire2Learn LMS softwareCourse management system softwareDOC CopiParadigms TurnitinSakai CLEImage scanning softwareAdobe Acrobat ReaderGoogle ChromeGraphics creation softwareApple QuickTimeLucidchartBlackboard CollaborateVLC Media Player
Kluczowe cechy, których potrzebujesz
Myślenie analityczne Różnorodność Osiągnięcie Osiągnięcie/Wysiłek Niezależność Integralność Uznanie Innowacja Tolerancja stresu Orientacja społeczna Niezawodność Dostosowanie/Giętkość Samokontrola Troska o innych Współpraca Przywództwo
Kluczowe nagrody, których możesz się spodziewać
OsiągnięcieWarunki pracyUznanieRelacjeWsparcieNiezależność
Jak się zakwalifikować

Literaturoznawca: jak zdobyć kwalifikacje i gdzie się uczyć

Co zazwyczaj jest potrzebne, aby się zakwalifikować: poziom wykształcenia, gdzie jest to zawód regulowany i gdzie się uczyć.

Typowy poziom wykształcenia

Licencjat lub równoważny

Gdzie studiować

964 programy kształcenia w 25 krajach uczą podstawowych umiejętności niezbędnych w tym zawodzie. Ponadto 144 krótkie kursy, z których każdy rozwija jedną umiejętność.

Kilka przykładów programów nauczanych w języku tej strony:

Stopień

Anglistyka

Uniwersytet Wrocławski · Polska

Stopień

Studia anglistyczno-slawistyczne

Uniwersytet Szczeciński · Polska

Stopień

Filologia angielska w edukacji

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu - filia · Polska

Stopień

Geoanglistyka: literatura, kultura i komunikacja medialna

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu · Polska

Źródła
  1. 1. Source: RAD-on, POL-on register of study programmes, Ministry of Science and Higher Education of Poland, dane.gov.pl, CC0 1.0. Data as at 25/09/2026.
Rozwój kariery

Ścieżki rozwoju i podobne role

Poznaj typowe ścieżki kariery, powiązane umiejętności i podobne role, aby zaplanować swój kolejny krok.

Krajobraz kariery

Gdzie pasuje literaturoznawca?

Ta rola
literaturoznawca Ta rola
Ścieżki wzrostu

Wyniki podobieństwa oparte na pokrywaniu się umiejętności z danych ESCO.

Dla organizacji

Dane na tej stronie mogą pracować na rzecz Państwa uczniów, klientów i pracowników.

Często zadawane pytania

Często zadawane pytania

Jakie umiejętności są najważniejsze dla literaturoznawcy?
Kluczowe są doskonała znajomość języka polskiego i innych języków obcych (w zależności od obszaru badań), umiejętność krytycznego myślenia, analitycznego podejścia do tekstów, a także umiejętność pisania naukowego i prezentacji swoich wniosków.
Gdzie literaturoznawcy zazwyczaj znajdują zatrudnienie?
Praca literaturoznawcy najczęściej wiąże się z zatrudnieniem w uczelniach wyższych (jako wykładowca lub badacz), instytutach badawczych, bibliotekach, archiwach oraz w instytucjach kultury. Zazwyczaj praca odbywa się w ramach umowy o pracę.
Czy praca literaturoznawcy wymaga ciągłego dokształcania?
Tak, literatura i teorie literackie stale się rozwijają. Dlatego literaturoznawcy powinni regularnie śledzić nowości w dziedzinie literatury, uczestniczyć w konferencjach naukowych i poszerzać swoją wiedzę.
Literaturoznawca — czy w Europie występuje niedobór?
Nie. W wydaniu ELA/EURES z 2025 r. nadwyżkę zgłoszono w 6 z 8 krajów europejskich, które oceniły tę grupę zawodową: Austria, Finlandia, Łotwa, Holandia i 2 więcej. 2 zgłosiły niedobór. Oceny te publikuje się dla grup zawodowych, a nie dla pojedynczych nazw stanowisk.
Literaturoznawca — ile się zarabia w Stanach Zjednoczonych?
78 270 dolarów rocznie w medianie, stan na 2025-05. Mediany stanowe mieszczą się między 53 200 a 130 490 dolarów. Źródło: US Bureau of Labor Statistics. Liczba dotyczy Stanów Zjednoczonych i nie jest prognozą dla Europy.

Źródła: ESCO O*NET ELA/EURES Cedefop BLS Dane zaktualizowano 19 października 2026 O naszych danych