Beroepsprofiel

Wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap

Rollens

Wetenschappelijk onderzoekers taal- en literatuurwetenschap onderzoeken literaire werken, literatuurgeschiedenis, genres en literatuurkritiek om de werken en de omringende aspecten in een passende context te beoordelen en te komen tot onderzoeksresultaten over specifieke onderwerpen op het gebied van literatuur.

Arbeidsmarkt
Meer kandidaten dan vacatures in Nederland en 8 andere landen
ELA/EURES 2025
Industrie
Energie en natuurlijke hulpbronnen
Onderwijs
Bachelorgraad
39%
Veerkracht Scoren · 2026 (Hoe hoger, hoe beter)
Bachelorgraad 52% AI-blootstelling · 2026
Arbeidsmarkt

Waar dit beroep gevraagd is

Gemelde tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt, per jaar. Gepubliceerd voor beroepsgroepen, niet voor afzonderlijke functietitels.

De cijfers gelden voor Juristen, sociaal-wetenschappers en scheppende en uitvoerende kunstenaars — 186 beroepen inclusief dit beroep.

2 van 8 met tekort202517 van 30 groeien2.7Mvacatures tot 2035

Tekort: Denemarken, Italië.

Langstlopende tekort: Italië, 2 jaar.

Kies een gebied op de kaart om de cijfers te zien.

Over deze bron›

Bron: ELA/EURES, tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt. De gegevens worden gepubliceerd op het niveau van de beroepsgroep en betreffen Europa. Edities verschillen in de opzet van de bijlage en in welke landen zijn opgenomen, dus een verschil tussen jaren betekent niet altijd dat de arbeidsmarkt is veranderd. Grijze landen zijn niet gemeld, en dat is iets anders dan in evenwicht zijn.

Wat deze woorden betekenen

De vier dingen waarover dit onderdeel rapporteert

Gemelde vraag
Gemelde vraag geeft aan of werkgevers melden dat zij mensen nodig hebben voor dit beroep — een beoordeling die door een nationale of Europese instantie is gepubliceerd, geen telling.
Welke kant het op gaat
Welke kant het op gaat laat zien in welke richting de werkgelegenheid in dit beroep zich de komende jaren naar verwachting ontwikkelt, volgens een officiële prognose.
Vacatures
Vacatures geven bij benadering aan hoeveel vacatures ontstaan — door groei en doordat mensen het beroep verlaten.
Gebruikelijke beloning
Gebruikelijke beloning is wat mensen in dit beroep gewoonlijk verdienen op plaatsen waarvoor de bron dit publiceert. Een leeg veld betekent niet dat het werk onbetaald is; het betekent dat niemand dit voor die plaats publiceert.

Een maatstaf wordt weggelaten wanneer niemand die voor die plaats publiceert, in plaats van hem als nul weer te geven.

Welke kant de markt voor u op gaat

In uw voordeel
Meer openstaande plekken dan zoekenden — werkgevers concurreren om kandidaten.
In evenwicht
Openstaande plekken en zoekenden houden elkaar ongeveer in evenwicht.
Veel concurrentie
Meer zoekenden dan openstaande plekken — houd rekening met concurrentie.
Tegenstrijdige signalen
De bronnen spreken elkaar tegen, of dezelfde beroepsgroep kent in het ene deel een tekort en in het andere een overschot.

Elke bron leidt tot één van deze vier uitkomsten: In uw voordeel, In evenwicht, Veel concurrentie of Tegenstrijdige signalen. Zo is er één vaste woordenschat om te leren. Wat verschilt, is het bewijs erachter, dat onder elke uitkomst staat: een gemeten verhouding tussen het aantal Vacatures en werkzoekenden, of een beoordeling die door een nationale instantie is gepubliceerd.

Hoe dit beroep zich verhoudt tot andere beroepen in hetzelfde land

Sterk
Tot de sterkste in that country
Goed
Sterker dan de meeste beroepen in that country
Gemengd
Ongeveer gemiddeld voor that country
Zwak
Zwakker dan de meeste beroepen in that country

Dit is een rang binnen één land, geen score die u over grenzen kunt meenemen — de registers achter twee landen tellen verschillende mensen, dus hetzelfde getal betekent in elk land iets anders. Daarom kan een beroep ook tot de groep Sterk in een land behoren en toch als Veel concurrentie worden weergegeven: het loopt voorop in een markt die over het geheel genomen veel concurrentie kent.

Waar deze gegevens vandaan komen

Elk cijfer wordt gepubliceerd door een nationaal statistiekbureau, een openbare dienst voor arbeidsbemiddeling of een Europese instantie, en op elke kaart staan de bron en de periode waarop de gegevens betrekking hebben. Sommige plaatsen worden maandelijks geteld, andere één of twee keer per jaar beoordeeld. Daardoor kunnen twee plaatsen op dezelfde kaart verschillende momenten beschrijven — de datum wordt altijd vermeld.

Dit alles voorspelt niet hoe groot de kansen van één persoon zijn. Het beschrijft een markt.

Gemelde vraag · Gebruikelijke beloning · Welke kant het op gaat (Nederland, België, Duitsland, Luxemburg, Denemarken, Zweden)
Gemelde vraag · Gebruikelijke beloning · Welke kant het op gaat
Gemelde vraag Gebruikelijke beloning Welke kant het op gaat
Nederland Overschot gemeld ELA/EURES 2025 * — +7,3% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
België Niet gemeld — +1% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Duitsland Niet gemeld — +6% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Luxemburg Niet gemeld — +33,9% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Denemarken Tekort gemeld ELA/EURES 2025 * — +24,3% 2023–2035 · Cedefop 2026 *
Zweden Niet gemeld SEK 502.800 2025 +32,2% 2023–2035 · Cedefop 2026 *

* Gepubliceerd voor beroepsgroepen, niet voor afzonderlijke functietitels.

Source: Statistics Sweden (SCB) and the National Mediation Office, CC0; annualised as 12 x monthly

Begeleidt u studenten, cliënten of werknemers? Gebruik deze beroepsgegevens in uw organisatie.

NexFuture™

Toekomstperspectief voor wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap

The outlook for wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap reflects a balanced mix of automation exposure and durable, human-led work.

Hoe worden deze scores berekend?

De Veerkrachtindex (0–100) schat hoe structureel beschermd dit beroep is tegen automatisering en AI-verstoring, op basis van taakanalyse. Hogere scores betekenen meer taken die menselijk oordeel vereisen. AI-blootstelling toont het geschatte percentage taakmuren dat door huidige AI-mogelijkheden kan worden beïnvloed. Dit zijn op modellen gebaseerde structurele indicatoren, geen voorspellingen over individuele baanzekerheid.

Speel de toekomst
Hoe kan wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap veranderen naarmate de adoptie van AI toeneemt?

Deze rol zal waarschijnlijk geleidelijk veranderen, waarbij AI geselecteerde taken ondersteunt in plaats van de hele bezetting te vervangen.

Een significante transformatie op taakniveau wordt geschat over 12 jaar (rond 2038) onder het geselecteerde „Verwacht“-scenario.
~35%
Veerkracht
Automatiseringsrisico
EXP~55%
Menselijke voorsprong
MOAT~40%

Illustratief scenario op basis van automatiseerbaarheid van taken — geen voorspelling. Waarden worden afgerond naarmate je verder vooruitkijkt.

2026
2033
2043
AI-adoptiesnelheid:

Modelgebaseerde schatting. Gebruik het als planningssignaal, niet als garantie.

Hoe AI deze rol kan veranderen

Deterministische, op modellen gebaseerde interpretatie van huidige rolsignalen – geen garantie voor vervanging.

39% Eigendom van mensen

Wat hangt nog steeds van mensen af

  • Professioneel omgaan met anderen in onderzoeks- en beroepsomgevingen.
  • onderzoeksactiviteiten evalueren
  • intellectuele-eigendomsrechten beheren
Het menselijk voordeel Om voorop te blijven in deze rol, concentreer je op literatuurtheorie en academisch Engels. Deze mensgerichte vaardigheden zijn voor AI het moeilijkst om in de komende 20 jaar te repliceren.
19% Assisteren

Waar AI een co-piloot kan worden

  • openbare publicaties beheren
  • blijk geven van vakkennis
  • vindbare, toegankelijke, interoperabele en herbruikbare gegevens beheren
52% Automatiseer

Taken die het meest worden blootgesteld aan automatisering

  • informatiebronnen raadplegen
  • informatie samenvatten
  • onderzoeksfinanciering aanvragen
Gedetailleerde analyse

Vitale functies & AI-vectoren

AI-blootstellingsvectoren

0-100%
Generatieve AI 19%

Blootstelling aan inhoudgeneratie, creatieve vergroting en tools voor grote taalmodellen

AI / machinaal leren 17%

Blootstelling aan AI-ondersteunde analyse, patroonherkenning en voorspellende modelleringstaken

Cognitieve software 1%

Blootstelling aan werkstroomautomatisering, beslissingsondersteunende software en procesdigitalisering

Robotische en fysieke automatisering 0%

Blootstelling aan fysieke automatisering, robotica en sensorgestuurde taakverplaatsing

Technische details
Methodologie: NexFuture v3.0 Bronnen: O*NET® 30.3, ESCO v1.2.1 Bijgewerkt: okt 2026

NexFuture v3.0 schat blootstelling aan automatisering rechtstreeks uit de essentiële ESCO-vaardigheidsgroepen, gewogen naar vaardigheidsmassa en gekalibreerd op expertankers. Scores zijn probabilistische schattingen, geen garanties. Zie het NexFuture-methodologie-whitepaper voor volledige details.

Meet de blootstelling aan automatisering. Het meet niet het salaris, de vraag of hoeveel banen er bij u in de buurt zijn.

Een dag uit het leven

Wat mensen in deze rol meestal doen

Energie en natuurlijke hulpbronnen

Dag uit het leven

Een typische dag als wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap

09
09:00 · Ochtend
achtergrondonderzoek doen over schrijfonderwerpen
Grondig achtergrondonderzoek doen over het schrijven van een onderwerp; desk-based onderzoek, alsmede bezoeken en interviews op locatie.
10
10:30 · Halverwege de ochtend
intellectuele-eigendomsrechten beheren
De particuliere rechten behandelen die de intellectuele eigendommen beschermen tegen ontoelaatbare inbreuken.
12
12:00 · Middag
software met een open broncode ontwikkelen
Software met een open broncode gebruiken en ontwikkelen. Kennis hebben van de belangrijkste modellen voor software met een open broncode, licentieregelingen en de coderingspraktijken die gewoonlijk worden toegepast bij de productie van software met een open broncode.
14
14:00 · Middag
abstract denken
Blijk geven van het vermogen om concepten te gebruiken om veralgemeningen te maken en te begrijpen, en deze in verband te brengen of te verbinden met andere items, gebeurtenissen of ervaringen.
15
15:30 · Laat in de middag
academisch onderzoek publiceren
Wetenschappelijk onderzoek op uw vakgebied uitvoeren aan een universiteit, hogeschool of op eigen initiatief. Het onderzoek publiceren in boeken of wetenschappelijke tijdschriften om bij te dragen aan uw vakgebied en persoonlijke academische erkenning te krijgen.
17
17:00 · Afronding
beginselen van onderzoeksethiek en wetenschappelijke integriteit toepassen in onderzoeksactiviteiten
Fundamentele ethische beginselen en wetgeving toepassen op wetenschappelijk onderzoek, met inbegrip van vraagstukken betreffende onderzoeksintegriteit. Onderzoek uitvoeren, beoordelen of rapporteren waarbij wangedrag zoals verzinsels, vervalsingen en plagiaat wordt vermeden.

De taakvolgorde is illustratief. Individuele dagen variëren.

Vaardigheden en kennis

Wat u nodig hebt voor dit werk

De vaardigheden, kennis en tools waar deze rol om vraagt — en de kenmerken en beloningen die ermee gepaard gaan.

Essentiële vaardigheden
wetenschappelijk of marktonderzoek uitvoeren
  • vindbare, toegankelijke, interoperabele en herbruikbare gegevens beheren

    Wetenschappelijke gegevens produceren, beschrijven, opslaan, bewaren en (her)gebruiken op basis van FAIR-beginselen (Findable, Accessible, Interoperable, and Reusable), waarbij gegevens zo open als mogelijk en zo gesloten als nodig worden gemaakt.

  • wetenschappelijk onderzoek verrichten

    Een rol spelen bij de totstandbrenging of creatie van nieuwe kennis door onderzoeksvragen te formuleren, concepten, theorieën, modellen, technieken, instrumenten, software of operationele methoden te onderzoeken, te verbeteren of te ontwikkelen en wetenschappelijke methoden en technieken te gebruiken.

  • wetenschappelijke methoden toepassen

    Toepassing van wetenschappelijke methoden en technieken om verschijnselen te onderzoeken, door het verwerven van nieuwe kennis of het corrigeren en integreren van eerdere kennis.

  • beginselen van onderzoeksethiek en wetenschappelijke integriteit toepassen in onderzoeksactiviteiten

    Fundamentele ethische beginselen en wetgeving toepassen op wetenschappelijk onderzoek, met inbegrip van vraagstukken betreffende onderzoeksintegriteit. Onderzoek uitvoeren, beoordelen of rapporteren waarbij wangedrag zoals verzinsels, vervalsingen en plagiaat wordt vermeden.

  • open innovatie in onderzoek bevorderen

    Integrale samenwerking bevorderen waarbij belanghebbenden samen innovaties creëren die een gedeelde waarde vertegenwoordigen.

  • de factor geslacht integreren in het onderzoek

    In het gehele onderzoeksproces rekening houden met de biologische kenmerken en met de veranderende sociale en culturele kenmerken van vrouwen en mannen.

  • multidisciplinair onderzoek verrichten

    Multidisciplinair en -functioneel onderzoek verrichten.

  • achtergrondonderzoek doen over schrijfonderwerpen

    Grondig achtergrondonderzoek doen over het schrijven van een onderwerp; desk-based onderzoek, alsmede bezoeken en interviews op locatie.

  • de betrokkenheid van het publiek bij het onderzoek bevorderen

    Het publiek betrekken bij het ontwerp, de uitvoering en de verspreiding van onderzoek.

technisch of academisch schrijven
  • opstellen van wetenschappelijke of academische artikelen en technische documentatie

    Wetenschappelijke, academische of technische teksten over verschillende onderwerpen opstellen en bewerken.

  • resultaten verspreiden onder de wetenschappelijke gemeenschap

    Wetenschappelijke resultaten openbaar maken met alle passende middelen, waaronder conferenties, workshops, colloquia en wetenschappelijke publicaties.

  • academisch onderzoek publiceren

    Wetenschappelijk onderzoek op uw vakgebied uitvoeren aan een universiteit, hogeschool of op eigen initiatief. Het onderzoek publiceren in boeken of wetenschappelijke tijdschriften om bij te dragen aan uw vakgebied en persoonlijke academische erkenning te krijgen.

  • wetenschappelijke publicaties schrijven

    De hypothese, bevindingen en conclusies van uw wetenschappelijk onderzoek op uw vakgebied in een professionele publicatie presenteren.

verzamelen van informatie uit fysieke en elektronische bronnen
  • informatiebronnen raadplegen

    Relevante informatiebronnen raadplegen om inspiratie op te doen, meer te leren over bepaalde onderwerpen en achtergrondinformatie te verkrijgen.

  • informatie samenvatten

    nieuwe en complexe informatie uit verschillende bronnen kritisch lezen, interpreteren en samenvatten.

beheren van informatie
  • onderzoeksgegevens beheren

    Wetenschappelijke gegevens produceren en analyseren die voortkomen uit kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden. De gegevens opslaan en bijhouden in onderzoeksdatabanken. Het hergebruik van wetenschappelijke gegevens ondersteunen en vertrouwd zijn met de beginselen van open gegevensbeheer.

samenwerken met anderen
  • Professioneel omgaan met anderen in onderzoeks- en beroepsomgevingen.

    Oog hebben voor anderen en zich collegiaal opstellen. Luisteren, feedback geven en krijgen en opmerkzaam reageren op anderen, met inbegrip van het toezicht op het personeel en leiderschap in een professionele omgeving.

programmeren van computersystemen
  • software met een open broncode ontwikkelen

    Software met een open broncode gebruiken en ontwikkelen. Kennis hebben van de belangrijkste modellen voor software met een open broncode, licentieregelingen en de coderingspraktijken die gewoonlijk worden toegepast bij de productie van software met een open broncode.

gebruikmaken van vreemde talen
  • verschillende talen spreken

    Vreemde talen onder de knie krijgen om te kunnen communiceren in een of meer vreemde talen.

feedback geven
  • onderzoeksactiviteiten evalueren

    De vorderingen, impact en resultaten van collega-onderzoekers beoordelen.

uitvoeren van studies en onderzoeken
  • blijk geven van vakkennis

    Blijk geven van grondige kennis en een complex begrip van een specifiek onderzoeksgebied, met inbegrip van verantwoord onderzoek, onderzoeksethiek en beginselen inzake wetenschappelijke integriteit, privacy en AVG, met betrekking tot onderzoeksactiviteiten binnen een specifieke discipline.

presenteren van algemene informatie
  • kennis beheren voor impact op het beleid

    De impact en het gebruik van onderzoeksresultaten in het beleid vergroten door te zorgen voor een tijdige verspreiding en een tijdig begrip van de meest waardevolle feiten, zodat beleidsmakers er tijdens de gehele beleidscyclus rekening mee kunnen houden.

Kennisgebieden & Software en technologieën
Kennisgebieden
  • literatuurtheorie

    De diverse literaire genres en de wijze waarop ze in specifieke scènes passen.

Sectoroverschrijdende vaardigheden
  • academisch Engels
  • grammatica
  • literatuur
  • literatuurgeschiedenis
  • literatuurkritiek
  • literatuurtechnieken
  • schrijftechnieken
  • soorten literatuurgenres
  • spelling
  • wetenschappelijke onderzoeksmethodologie
  • wetgeving inzake auteursrecht
Software en technologieën
Adobe IllustratorApple SafariBlackboard softwareMoodleCalendar and scheduling softwareLearning management system LMSBlackboard LearnDesire2Learn LMS softwareCourse management system softwareDOC CopiParadigms TurnitinSakai CLEImage scanning softwareAdobe Acrobat ReaderGoogle ChromeGraphics creation softwareApple QuickTimeLucidchartBlackboard CollaborateVLC Media Player
Belangrijkste eigenschappen die je nodig hebt
Analytisch denken Diversiteit Prestaties Prestaties/Inspanning Onafhankelijkheid Integriteit Erkenning Innovatie Stresstolerantie Sociale oriëntatie Betrouwbaarheid Aanpassingsvermogen/Flexibiliteit Zelfbeheersing Zorg voor anderen Samenwerking Leiderschap
Belangrijke beloningen die u kunt verwachten
PrestatiesWerkomstandigh…ErkenningRelatiesOndersteuningOnafhankelijkh…
Hoe in aanmerking te komen

Wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap: hoe u zich kunt kwalificeren en waar u kunt studeren

Wat er doorgaans nodig is om in aanmerking te komen: opleidingsniveau, waar het een gereglementeerd beroep is en waar je moet studeren.

Typisch opleidingsniveau

Bachelorgraad

Waar te studeren

984 opleidingen in 25 landen leren de kernvaardigheden die nodig zijn voor dit beroep. Plus 85 korte cursussen die elk één vaardigheid aanleren.

Enkele voorbeelden, gegeven in de taal van deze pagina:

Diploma

Film- en Literatuurwetenschap

Universiteit Leiden · Nederland

EQF 6 Aangegeven route naar dit beroep Bron 1
Diploma

Historical, Literary and Cultural Studies (research)

Nederland

EQF 7 Aangegeven route naar dit beroep Bron 1
Diploma Master of Arts in de literatuurwetenschappen

Vrije Universiteit Brussel · België

EQF 7 Bron 2
Diploma Bachelor of Arts in de taal- en letterkunde

Universiteit Gent · België

EQF 6 Bron 2
Diploma

Literatuur en Samenleving

Radboud Universiteit Nijmegen (RU) Faculteit der Letteren · Nederland

EQF 7 Bron 1
Bronnen
  1. 1. Bron: DUO open onderwijsdata
  2. 2. Source: Hogeronderwijsregister, Flemish government (hogeronderwijsregister.be). Flemish Community of Belgium only.
Carrièrevoortgang

Groeipaden & vergelijkbare rollen

Verken typische carrièrepaden, aangrenzende vaardigheden en vergelijkbare rollen om uw volgende overstap te plannen.

Carrière landschap

Waar past wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap?

Deze rol
wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap Deze rol
Groeipaden

Gelijkenisscores gebaseerd op overlap van vaardigheden uit ESCO-gegevens.

Voor organisaties

De gegevens op deze pagina, ingezet voor uw studenten, cliënten en medewerkers.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Welke specifieke vaardigheden zijn essentieel voor een wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap?
Naast een uitstekende beheersing van de Nederlandse taal (en vaak ook andere talen, afhankelijk van je specialisatie) zijn analytisch vermogen, kritisch denken, en sterke schrijfvaardigheid cruciaal. Ook is het belangrijk om goed te kunnen presenteren en om in staat te zijn om complex onderzoek te vertalen naar begrijpelijke conclusies.
Wat is het verschil tussen een wetenschappelijk onderzoeker en een docent in de taal- en literatuurwetenschap?
Hoewel de rollen elkaar soms overlappen, ligt de focus bij een wetenschappelijk onderzoeker primair op het uitvoeren van onderzoek en het publiceren van wetenschappelijke resultaten. Een docent legt meer nadruk op het onderwijs en de begeleiding van studenten, hoewel ook zij vaak onderzoek doen.
Waar kan ik typisch werk vinden als wetenschappelijk onderzoeker taal- en literatuurwetenschap?
De meeste wetenschappelijke onderzoekers taal- en literatuurwetenschap zijn in dienst van universiteiten en hogescholen, waar ze onderzoeksprojecten uitvoeren en/of onderwijs verzorgen. Daarnaast zijn er mogelijkheden bij onderzoeksinstellingen, culturele organisaties en soms ook bij overheidsinstanties.
Wetenschappelijk Onderzoeker Taal- En Literatuurwetenschap — is er een tekort in Europa?
Nee. In de ELA/EURES-editie van 2025 werd in 6 van de 8 Europese landen die deze beroepsgroep beoordeelden een overschot gemeld: Oostenrijk, Finland, Letland, Nederland en nog 2. 2 landen meldden een tekort. Deze beoordelingen worden per beroepsgroep gepubliceerd, niet per functietitel.
Wetenschappelijk Onderzoeker Taal- En Literatuurwetenschap — wat verdien je ermee in de Verenigde Staten?
78.270 dollar per jaar als mediaan, per 2025-05. De medianen van de staten lopen van 53.200 tot 130.490 dollar. Bron: US Bureau of Labor Statistics. Het cijfer geldt voor de Verenigde Staten en is geen prognose voor Europa.

Bronnen: ESCO O*NET ELA/EURES Cedefop BLS Gegevens bijgewerkt op 3 oktober 2026 Over onze gegevens