Copiloot
Rollens
Copiloten zijn verantwoordelijk voor het assisteren van kapiteins door de vlieginstrumenten te monitoren, in te staan voor de radiocommunicatie, het luchtverkeer in de gaten te houden en indien nodig over te nemen van de piloot. Zij houden zich aan de bevelen van de piloot, de vluchtplannen en de voorschriften en procedures van nationale luchtvaartautoriteiten, luchtvaartbedrijven en luchthavens.
De dagelijkse werkzaamheden van een copiloot bestaan uit het assisteren van de kapitein bij alle aspecten van de vlucht. Dit omvat het nauwkeurig monitoren van vlieginstrumenten, het afhandelen van de radiocommunicatie met luchtverkeersleiding, en het constant in de gaten houden van het luchtverkeer. Je bent voorbereid om de controle over te nemen indien nodig, en je houdt je strikt aan de instructies van de kapitein, de vluchtplannen en de geldende regels en procedures.
- • Vlieginstrumenten monitoren en analyseren.
- • Radiocommunicatie met luchtverkeersleiding verzorgen.
- • Luchtverkeer observeren en potentiële risico's signaleren.
Waar dit beroep gevraagd is
Gemelde tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt, per jaar. Gepubliceerd voor beroepsgroepen, niet voor afzonderlijke functietitels.
De cijfers gelden voor Vakspecialisten op het gebied van wetenschap en techniek — 267 beroepen inclusief dit beroep.
Tekort: Denemarken, Italië, Letland, Luxemburg.
Langstlopende tekort: Letland, 3 jaar.
Kies een gebied op de kaart om de cijfers te zien.
Over deze bron›
Bron: ELA/EURES, tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt. De gegevens worden gepubliceerd op het niveau van de beroepsgroep en betreffen Europa. Edities verschillen in de opzet van de bijlage en in welke landen zijn opgenomen, dus een verschil tussen jaren betekent niet altijd dat de arbeidsmarkt is veranderd. Grijze landen zijn niet gemeld, en dat is iets anders dan in evenwicht zijn.
Wat deze woorden betekenen
De vier dingen waarover dit onderdeel rapporteert
- Gemelde vraag
- Gemelde vraag geeft aan of werkgevers melden dat zij mensen nodig hebben voor dit beroep — een beoordeling die door een nationale of Europese instantie is gepubliceerd, geen telling.
- Welke kant het op gaat
- Welke kant het op gaat laat zien in welke richting de werkgelegenheid in dit beroep zich de komende jaren naar verwachting ontwikkelt, volgens een officiële prognose.
- Vacatures
- Vacatures geven bij benadering aan hoeveel vacatures ontstaan — door groei en doordat mensen het beroep verlaten.
- Gebruikelijke beloning
- Gebruikelijke beloning is wat mensen in dit beroep gewoonlijk verdienen op plaatsen waarvoor de bron dit publiceert. Een leeg veld betekent niet dat het werk onbetaald is; het betekent dat niemand dit voor die plaats publiceert.
Een maatstaf wordt weggelaten wanneer niemand die voor die plaats publiceert, in plaats van hem als nul weer te geven.
Welke kant de markt voor u op gaat
- In uw voordeel
- Meer openstaande plekken dan zoekenden — werkgevers concurreren om kandidaten.
- In evenwicht
- Openstaande plekken en zoekenden houden elkaar ongeveer in evenwicht.
- Veel concurrentie
- Meer zoekenden dan openstaande plekken — houd rekening met concurrentie.
- Tegenstrijdige signalen
- De bronnen spreken elkaar tegen, of dezelfde beroepsgroep kent in het ene deel een tekort en in het andere een overschot.
Elke bron leidt tot één van deze vier uitkomsten: In uw voordeel, In evenwicht, Veel concurrentie of Tegenstrijdige signalen. Zo is er één vaste woordenschat om te leren. Wat verschilt, is het bewijs erachter, dat onder elke uitkomst staat: een gemeten verhouding tussen het aantal Vacatures en werkzoekenden, of een beoordeling die door een nationale instantie is gepubliceerd.
Hoe dit beroep zich verhoudt tot andere beroepen in hetzelfde land
- Sterk
- Tot de sterkste in that country
- Goed
- Sterker dan de meeste beroepen in that country
- Gemengd
- Ongeveer gemiddeld voor that country
- Zwak
- Zwakker dan de meeste beroepen in that country
Dit is een rang binnen één land, geen score die u over grenzen kunt meenemen — de registers achter twee landen tellen verschillende mensen, dus hetzelfde getal betekent in elk land iets anders. Daarom kan een beroep ook tot de groep Sterk in een land behoren en toch als Veel concurrentie worden weergegeven: het loopt voorop in een markt die over het geheel genomen veel concurrentie kent.
Waar deze gegevens vandaan komen
Elk cijfer wordt gepubliceerd door een nationaal statistiekbureau, een openbare dienst voor arbeidsbemiddeling of een Europese instantie, en op elke kaart staan de bron en de periode waarop de gegevens betrekking hebben. Sommige plaatsen worden maandelijks geteld, andere één of twee keer per jaar beoordeeld. Daardoor kunnen twee plaatsen op dezelfde kaart verschillende momenten beschrijven — de datum wordt altijd vermeld.
Dit alles voorspelt niet hoe groot de kansen van één persoon zijn. Het beschrijft een markt.
Gemelde vraag · Gebruikelijke beloning · Welke kant het op gaat (Nederland, België, Duitsland, Luxemburg, Denemarken, Zweden)
| Gemelde vraag | Gebruikelijke beloning | Welke kant het op gaat | |
|---|---|---|---|
| Nederland | Niet gemeld | — | −17,4% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| België | Niet gemeld | — | −25,3% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Duitsland | Tekort gemeld ELA/EURES 2024 * | — | −17,4% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Luxemburg | Tekort gemeld ELA/EURES 2025 * | — | +9,7% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Denemarken | Tekort gemeld ELA/EURES 2025 * | — | +31,5% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
| Zweden | Niet gemeld | SEK 848.400 2025 | +32,3% 2023–2035 · Cedefop 2026 * |
* Gepubliceerd voor beroepsgroepen, niet voor afzonderlijke functietitels.
Source: Statistics Sweden (SCB) and the National Mediation Office, CC0; annualised as 12 x monthly
Begeleidt u studenten, cliënten of werknemers? Gebruik deze beroepsgegevens in uw organisatie.
Toekomstperspectief voor copiloot
The outlook for copiloot reflects a balanced mix of automation exposure and durable, human-led work.
Hoe worden deze scores berekend?
De Veerkrachtindex (0–100) schat hoe structureel beschermd dit beroep is tegen automatisering en AI-verstoring, op basis van taakanalyse. Hogere scores betekenen meer taken die menselijk oordeel vereisen. AI-blootstelling toont het geschatte percentage taakmuren dat door huidige AI-mogelijkheden kan worden beïnvloed. Dit zijn op modellen gebaseerde structurele indicatoren, geen voorspellingen over individuele baanzekerheid.
Hoe kan copiloot veranderen naarmate de adoptie van AI toeneemt?
Deze rol zal waarschijnlijk geleidelijk veranderen, waarbij AI geselecteerde taken ondersteunt in plaats van de hele bezetting te vervangen.
Illustratief scenario op basis van automatiseerbaarheid van taken — geen voorspelling. Waarden worden afgerond naarmate je verder vooruitkijkt.
Deze rol zal waarschijnlijk geleidelijk veranderen, waarbij AI geselecteerde taken ondersteunt in plaats van de hele bezetting te vervangen.
Illustratief scenario op basis van automatiseerbaarheid van taken — geen voorspelling. Waarden worden afgerond naarmate je verder vooruitkijkt.
Modelgebaseerde schatting. Gebruik het als planningssignaal, niet als garantie.
Vergelijk dit met uw profiel
Hoe AI deze rol kan veranderen
Deterministische, op modellen gebaseerde interpretatie van huidige rolsignalen – geen garantie voor vervanging.
Wat hangt nog steeds van mensen af
- zorgen voor een continue naleving van de regelgeving
- omgaan met moeilijke werkomstandigheden
- zorgen voor de openbare orde en veiligheid
Waar AI een co-piloot kan worden
- meteorologische informatie gebruiken
- ruimtelijk bewustzijn hebben
- schriftelijke verslagen inzake werk analyseren
Taken die het meest worden blootgesteld aan automatisering
Nog geen enkele taak hier is sterk automatiseerbaar.
Vitale functies & AI-vectoren
AI-blootstellingsvectoren
0-100%Blootstelling aan AI-ondersteunde analyse, patroonherkenning en voorspellende modelleringstaken
Blootstelling aan fysieke automatisering, robotica en sensorgestuurde taakverplaatsing
Blootstelling aan inhoudgeneratie, creatieve vergroting en tools voor grote taalmodellen
Blootstelling aan werkstroomautomatisering, beslissingsondersteunende software en procesdigitalisering
Technische details
NexFuture v3.0 schat blootstelling aan automatisering rechtstreeks uit de essentiële ESCO-vaardigheidsgroepen, gewogen naar vaardigheidsmassa en gekalibreerd op expertankers. Scores zijn probabilistische schattingen, geen garanties. Zie het NexFuture-methodologie-whitepaper voor volledige details.
Meet de blootstelling aan automatisering. Het meet niet het salaris, de vraag of hoeveel banen er bij u in de buurt zijn.
Wat mensen in deze rol meestal doen
Toeleveringsketen en transport
Een typische dag als copiloot
09 09:00 · Ochtend routinecontroles van vluchtoperaties uitvoeren
10 10:30 · Halverwege de ochtend ervoor zorgen dat vliegtuigen aan de regelgeving voldoen
12 12:00 · Middag gehoor geven aan instructies van de luchtverkeersleiding
14 14:00 · Middag meteorologische informatie gebruiken
15 15:30 · Laat in de middag opstijgen en landen
17 17:00 · Afronding procedures opstarten om aan de eisen te voldoen om vliegtuigen van meer dan 5 700 kg te besturen
De taakvolgorde is illustratief. Individuele dagen variëren.
Wat u nodig hebt voor dit werk
De vaardigheden, kennis en tools waar deze rol om vraagt — en de kenmerken en beloningen die ermee gepaard gaan.
-
radioapparatuur gebruiken
Het opzetten en exploiteren van radioapparatuur en toebehoren, zoals omroepconsoles, versterkers en microfoons. Inzicht in de basiskennis van de taal van de radio-operator en, zo nodig, instructies voor de correcte bediening van de radioapparatuur.
-
radionavigatie-instrumenten gebruiken
Radionavigatie-instrumenten gebruiken om de positie van vliegtuigen in het luchtruim te bepalen.
-
tweewegradiosystemen bedienen
Radio's gebruiken die geluidssignalen kunnen ontvangen en verzenden om te communiceren met vergelijkbare radio's op dezelfde frequentie, zoals mobiele telefoons en walkietalkies.
-
radarapparatuur gebruiken
Gebruiken van radarschermen en andere radarapparatuur; ervoor zorgen dat vliegtuigen op een veilige afstand van elkaar vliegen.
-
zorgen voor een continue naleving van de regelgeving
Taken en procedures uitvoeren om ervoor te zorgen dat luchtvaartcertificaten hun geldigheid behouden; zo nodig vrijwaringsmaatregelen nemen.
-
gehoor geven aan instructies van de luchtverkeersleiding
Handelen in overeenstemming met de instructies van luchtverkeersleiders.
-
ervoor zorgen dat vliegtuigen aan de regelgeving voldoen
Ervoor zorgen dat elk luchtvaartuig voldoet aan de toepasselijke regelgeving en dat alle onderdelen en apparatuur officieel geldige componenten hebben.
-
procedures opstarten om aan vluchteisen van vliegtuigen te voldoen
Ervoor zorgen dat de gebruikscertificaten geldig zijn, garanderen dat de startmassa maximaal 3 175 kg bedraagt, of de minimumbemanning toereikend is volgens voorschriften en behoeften, ervoor zorgen dat de configuratie-instellingen correct zijn en controleren of de motoren geschikt zijn voor de vlucht.
-
procedures opstarten om aan de eisen te voldoen om vliegtuigen van meer dan 5 700 kg te besturen
Ervoor zorgen dat de gebruikscertificaten geldig zijn, dat de startmassa minimaal 5,700 kg bedraagt, verifiëren dat de minimumbemanning toereikend is volgens de behoeften en voorschriften van de vlucht, ervoor zorgen dat de configuratie-instellingen correct zijn en controleren of de motoren geschikt zijn voor de vlucht.
-
bedieningspanelen in de cockpit bedienen
Besturingspanelen in de cockpit- of stuurhut overeenkomstig de behoeften van de vlucht bedienen. Het beheer van elektronische systemen aan boord voor een soepele vlucht.
-
vliegmanoeuvres uitvoeren
Uitvoeren van vliegmanoeuvres in kritieke situaties en de bijbehorende 'storing' -manoeuvres, om botsingen te vermijden.
-
opstijgen en landen
Opstijgen en landen met normale en zijwind.
-
Visuele geletterdheid in de praktijk brengen
Grafieken, kaarten, afbeeldingen en andere grafische presentaties interpreteren die gebruikt worden in plaats van het geschreven woord.
-
kaarten lezen
Kaarten doeltreffend lezen.
-
3D-displays lezen
3D-displays lezen en de informatie over posities, afstanden en andere parameters begrijpen.
-
meteorologische informatie gebruiken
Meteorologische informatie gebruiken en interpreteren voor activiteiten die afhankelijk zijn van klimatologische omstandigheden. Deze informatie gebruiken om advies te verstrekken over veilige activiteiten in verband met weersomstandigheden.
-
ruimtelijk bewustzijn hebben
Wees bewust van uw positie en de ruimte om u heen. Begrijp de relatie van de objecten om u heen als er een verandering in positie is.
-
transportbeheerconcepten toepassen
Toepassen van concepten voor het beheer in de vervoerssector om de transportprocessen te verbeteren, afval te verminderen, de efficiëntie te verhogen en de planning te verbeteren.
-
mondelinge instructies volgen
Het vermogen hebben om gesproken instructies van collega's te volgen. Ernaar streven om te begrijpen en te verduidelijken wat er gevraagd wordt.
-
vervoersroutes opstellen
Vervoersroutes opstellen door routes toe te voegen of te verwijderen, wijzigingen aan te brengen in de routefrequentie en het transportbereik van routes te wijzigen. Routes aanpassen door de vervoerstijd van een route te verlengen, capaciteit toe te voegen tijdens drukke periodes (of de capaciteit te verminderen tijdens perioden van geringe passagiersaantallen), de vertrektijden aan te passen wegens wijzigingen in omstandigheden langs de route, en dit steeds met een efficiënt gebruik van middelen en het nastreven van een optimale relatie met klanten.
-
vliegplan maken
Ontwikkelen van een vliegplan waarin de vluchthoogte, de te volgen route en de benodigde hoeveelheid brandstof worden gedetailleerd met behulp van verschillende informatiebronnen (weerberichten en andere gegevens van de luchtverkeersleiding).
-
omgaan met moeilijke werkomstandigheden
Omgaan met moeilijke werkomstandigheden, zoals nachtarbeid, werk in ploegendienst en atypische arbeidsomstandigheden.
-
verschillende communicatiekanalen gebruiken
Gebruik maken van verschillende soorten communicatiekanalen zoals verbale, handgeschreven, digitale en telefooncommunicatie, met als doel ideeën of informatie uit te werken en uit te wisselen.
-
zorgen voor de openbare orde en veiligheid
De relevante procedures en strategieën uitvoeren en de juiste uitrusting gebruiken om lokale of nationale beveiligingsactiviteiten voor de bescherming van gegevens, mensen, instellingen en eigendommen te bevorderen.
besturingssystemen van vliegtuigen
De instellingen, eigenschappen en werking van de besturingssystemen van een vliegtuig, zoals de stuurvlakken, de cockpitbediening, de verbindingen en de besturingsmechanismen die nodig zijn om de vliegrichting van een vliegtuig te regelen.
luchtvaartmeteorologie
Het wetenschappelijke studiegebied dat de invloed van het weer op het luchtverkeersbeheer (ATM) interpreteert en bestudeert hoe grondige veranderingen in druk- en temperatuurwaarden op luchthavens variaties in de componenten kop- en staartwind kunnen creëren en tot beperkte zichtomstandigheden kunnen leiden. Kennis van luchtvaartmeteorologie kan helpen om de negatieve impact op het ATM-systeem te verminderen door verstoringen en de daaruit voortvloeiende problemen van een verstoorde doorstroming, capaciteitsverlies en extra kosten te beperken.
planning voor luchthavens
De beginselen en procedures die van toepassing zijn op de ontwikkeling van luchthavens om aan de vraag naar luchtvaartdiensten te voldoen en om de van toepassing zijnde regelgeving na te leven.
regelgeving voor burgerluchtvaart
Het geheel van regelgeving, voorschriften en signalen in de burgerluchtvaart, met inbegrip van rangeersignalen.
taken van luchtverkeersleiding
De procedures voor het organiseren van het luchtverkeer, het voorkomen van botsingen en het zorgen voor een soepele werking tijdens vluchten, en de taken van luchtverkeersleiders, waaronder interactie en doeltreffende communicatie tussen vliegtuigen en luchtverkeersleiders.
veelvoorkomende veiligheidsvoorschriften in de luchtvaart
Het geheel van wet- en regelgevingen dat van toepassing is op het gebied van de burgerluchtvaart op regionaal, nationaal, Europees en internationaal niveau. Inzicht hebben in de regelgevingen die erop gericht zijn burgers te allen tijde te beschermen in de burgerluchtvaart; ervoor zorgen dat exploitanten, burgers en organisaties zich aan deze regels houden.
wetgeving inzake luchtvervoer
De regels en voorschriften voor luchtvervoer, met inbegrip van internationaal recht.
geostationaire satellieten
De werking en het doel van geostationaire satellieten, hun draaiing in dezelfde richting als de rotatie van de aarde, en hun toepassing voor telecommunicatie- en commerciële doeleinden.
- geografische gebieden
- zichtvliegvoorschriften
Copiloot: hoe u zich kunt kwalificeren en waar u kunt studeren
Wat er doorgaans nodig is om in aanmerking te komen: opleidingsniveau, waar het een gereglementeerd beroep is en waar je moet studeren.
Kort hoger onderwijs
217 opleidingen in 21 landen leren de kernvaardigheden die nodig zijn voor dit beroep. Plus 53 korte cursussen die elk één vaardigheid aanleren.
Enkele voorbeelden, gegeven in de taal van deze pagina:
Getoond: 1 van 270
Bronnen
- 1. Bron: DUO open onderwijsdata
Groeipaden & vergelijkbare rollen
Verken typische carrièrepaden, aangrenzende vaardigheden en vergelijkbare rollen om uw volgende overstap te plannen.
Waar past copiloot?
Gelijkenisscores gebaseerd op overlap van vaardigheden uit ESCO-gegevens.
Voor organisaties
De gegevens op deze pagina, ingezet voor uw studenten, cliënten en medewerkers.
Veelgestelde vragen
Welke opleiding is vereist om copiloot te worden?
Wat is het verschil tussen een copiloot en een kapitein?
In welke werkomgeving werk ik als copiloot?
Copiloot — is er een tekort in Europa?
Copiloot — wat verdien je ermee in de Verenigde Staten?
Bronnen: ESCO O*NET ELA/EURES Cedefop BLS Gegevens bijgewerkt op 3 oktober 2026 Over onze gegevens